|
|
YÂLNIZ Afrika'da yaşayan yirmiyi aşkın muzcul türü, bu kıtanın en olağanüstü ve güzel kuşları arasındadır. Güvercin iriliğinde veya daha bile iri kuşlar olan uzun kuyruklu muzcullar, tamamiyle ağaçların üzerinde yaşar ve dalların üzerinde sincap çevikliğiyle koşarlar. Bu kuşların yurdu olan Afrika ormanları, muzeullarm yüksek sesli ve tannan çağrılarıyle devamlı çınlar. Daha çok yabanî meyvalarla beslenirlerse de, arada yeşil yapraklar, sümüklü böcekler ve başka böceklerle de yiyecek listelerini zenginleştirirler. Bu kuşların «muzcul» adı, muz yedikleri zannından ileri gelmiştir. Fakat bunun aslı olmadığından, bu kuşlara yerli dillerindeki »turako» adı daha uygun düşer ve birçok batı dillerinde de' bu ad kullanılır.
Muzcul'un yuvası, değneklerden bina edilmiş derme çatma bir platformdur. Kuş buraya 2 - 3 tane beyaz, mavimsi veya yeşilimsi yumurta yumurtlar. Tabiat bilginleri muzcullar'ı guguk kuşlarıyle birlikte guguksuların (Cuculiformes) takımına almakta iseler de, muzcuk ailesiyle (musophaiade) tavuksu kuşlar ara sında bazı benzerlikler vardır.
Tipik bir muzcul olan Güney Afrika muzculu'nun (Turacus corythaix), kanatlarla kuyrukta parlak mavimsi bir ton alan ipek gibi, sık yeşil tüyleri vardır. Başı, beyazla çevrili güzel bir yeşil tepeyle süslüdür. Gözleri de beyaz tüylerden birer halkayla çevrilidir. Kanat telekleri, kuş ancak uçtuğu veya kanatlarım açtığı vakit görebileceğimiz zengin bir morumsu kahverengidir. Bu zengin renk, kuşun tüylerindeki «turasin» adlı boya tarafından vücuda getirilmektedir. Terkibinde yüzde 5 - 8 oranında bakır bulunan bu tip boyaya, başka hiç bir kuş ailesinde rastlanmamaktadır. Tabiat bilginleri eskiden, muzcullar'ın pek çoğunda var olan bu kırmızı boyanın yağmur suyuyla akıp gittiğini zannederlerdi. Fakat muzcullar, içerisinde yıkandıkları leğenin suyuna kırmızımsı bir renk verirlerse de, kuruduktan sonra eski renklerine kavuştuklarından, eski tabiat bilginlerinin iddiası pek ender rastlanılır bir haldir.
Kap muzculu veya öbüir adıyla mor muzcul (Musophaga violacea) Güney Afrika muzculu'nun ahenkli renklerinden yoksundur. Bu mor renkli kuşun başında kahverengi bir taç, kanatlarında ise kırmızı lekeler vardır. İri ve kavisli sarı gagası alnına doğru miğfer gibi uzamıştır.
Habeşistan muzculu (Corythabcoides) renk itibariyle ailenin öbür üyelerinden farklıdır. Sırtıyla göğsü gri, karnı beyaz, kanat ve kuyruk tüyleri beyaz yollu siyahtır.
Ailenin en iri üyesi 90 santim uzunluğundaki mavi muzculdur (Corytheola). Yarım düzüne başlık sürüler halinde gezen bu muzcul, Afrika ormanlarının en göz alıcı ve gürültücü kuşterındandır. Uçarken birkaç kere ağır ağır kanat çırptıktan sonra, bir süre havada kayar. Mavi tüyleri göğsünde yeşile, karnında ise kızıla çalar. Ponponumsu iri başlığının rengi siyahtır. |
Ana Sayfa
