|
|
Halide Edip Adıvar ( 1884)
1884 yılında İstanbul’da doğdu. İngiliz terbiyesiyle yetişmesini
isteyen babası onu Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nde okuttu. Orada Rıza
Tevfik’den (Bölükbaşı) Fransız edebiyatı dersleri aldı ve Doğu’nun
mistik edebiyatını dinledi.Sonradan evlendiği Salih Zeki’den de
matematik dersleri alıyordu. Koleji 1901′de bitirdi. 1908 yılında
gazetelerde kadın haklarıyla ilgili yazılar yazmaya başladı. 1909′dan
sonra eğitim alanında görev alarak öğretmenlik,müfettişlik yaptı.
Balkan Savaşı yıllarında hastanelerde çalıştı. Gerek bu çalışmaları,
gerekse müfettişliği sırasında İstanbul semtlerini dolaşması, ona
çeşitli kesimlerden insanları tanıma fırsatını verdi. 1919′da
Sultanahmet Meydanı’nda, İzmir’in işgalini protesto mitinginde yaptığı
etkili konuşma ünlüdür. 1920′de Anadolu’ya kaçarak Kurtuluş Savaşı’na
katıldı. Kendisine önce onbaşı, sonra da üstçavuş rütbesi verildi.
Savaşı izleyen yıllarda Cumhuriyet Halk Fırkası ve Atatürk ile siyasi
görüş ayrılığına düştü. 1917′de evlenmiş olduğu ikinci kocası Adnan
Adıvar ile birlikte yurtdışına çıktı.
ESERLERİ
Roman:
Heyula, Raik’in Annesi, Seviye Talip, Handan, Yeni Turan, Son Eseri,
Mev’ud Hüküm, Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Kalb Ağrısı, Zeyno’nun
Oğlu, Sinekli Bakkal, Yolpalas Cinayeti, Tatarcık, Sonsuz Panayır,
Döner Ayna, Akile Hanım Sokağı, Kerim Ustanın Oğlu, Sevda Sokağı
Komedyası, Çaresaz, Hayat Parçaları,
Hikaye:
Harap Mabetler, Dağa Çıkan Kurt, Kubbede Kalan Hoş Seda,
Oyun: Kenan Çobanları, Maske ve Ruh,
Anı: Türkün Ateşle İmtihanı, Mor Salkımlı Ev,
Diğer Eserleri:
Talim ve Terbiye, Turkey Faces West, Conflict of East and West in
Turkey, Inside India, Türkiye’de Şark-Garp ve Amerikan Tesisleri,
İngiliz Edebiyat Tarihi, 3 cilt, Doktor Abdülhak Adnan Adıvar.
XXXXXXXXXXX
Türkün Ateşle İmtihanı
Kurtuluş Savaşı Anıları
Halide Edib Adıvar
Atlas Yayınevi / Halide Edib Adıvar’ın Bütün Eseleri Dizisi
HAKKINDA YAZILANLAR
Halide Edip ve Amerika
Frances Kazan
Bağlam Yayınları / İnceleme � Araştırma Dizisi
Bu tezde, Halide Edip’in Amerikan yanlısı düşüncelerinin kökenlerini
ve bu düşüncelerin daha sonraları Türk ulusal siyasetinin fiili
dünyasındaki cisimleşmesini inceliyorum. Ardından, Edip’in 1928 yılında
bir dizi konferansta konuşma yapmak üzere gittiği Amerika’da Amerikalı
aydınlardan, gazetecilerden ve yorumculardan oluşan bir dinleyici
topluluğuna hitaben yaptığı Yeni Türkiye’nin tarihsel ve siyasal
tablosunu çözümlüyorum. Edip ve Dr. Adnan, Mustafa Kemal’le
aralarındaki ciddi ideolojik ayrılıklar sonucu siyasi birer sürgün
olarak ülkelerinden uzakta yaşamaya zorlanmış olmalarına karşın,
yaşamlarını ateşli birer vatansever olarak sürdürdüler.
-Frances Kazan-
Kurtuluş Savaşı ve Halide Edip
Mehmet Kılıçoğlu
Güldikeni Yayınları / Araştırma İnceleme Dizisi
Dış baskıların ve iç yönetimdeki çağa uymazlığın sonucu Osmanlı
İmparatorluğu yıkılmıştır. Bu yıkılış anında, sağduyulu birkaç aydının
inanç tutumuyla Türkiye Cumhuriyeti yaratılabilmiştir. Cumhuriyetin
kurulması için ulus bir savaş vermiştir. Bugün, savaşı yaşayanları
dinlediğimizde tatlı bir öykü anlatılıyormuş sanıyoruz. Oysa, o günleri
derinlemesine inceleyip değerlendirince hiç de öyle olmadığını
görüyoruz. Bir ulusun ölüm kalım uğraşı verdiğini buluyoruz. |