|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
DC akımın özellikleri:
1)Depo edilebilir.
2)DA makinalarının devir ayarları çok geniş sınırlar içerisinde tutulabilir.
3)Elektrikle yapılan yüzey kaplamacılığı ve maden arıtma işlemleri DA il yapılır.
AC Akımın özellikleri:
1)Alternatif akım makinaları çok büyük güçte yapılabildikleri için enerjinin birim maliyeti küçüktür.
2)Trafo yardımı ile AC akımın iletimi ve dağıtımı verimli bir sekılde yapılır.
3)A.A makinalarının bakımları kolay ve DC makinlara göre daha az
arızayaparlar.AA senkorn jeneratorlerde üretilir. 35-45Kv gerilimlerde
ve1300 Nva güçlerinde alternatorler uretılır.Alternatorlerde uretılen
ACakım genel olarak 3 fazlıdır.Bazı durumlar için Elektrik tren
sebekelrigibi 1 fazlı olarak üretilirler.
Alternatorun Genel Yapısı
1)Stator (Endüvi)
2)Rotor (Endüktor,Kutuplar)
1)Stator:Senkron jeneratorun statoruna enduvi denir.silisli
saçpaketlerden yapılmış ve iç kısmına sargıların yerleştirilmesi
içinoluklar acılmıstır.Döner endüvili alternatorler büyük
güçteyapılamazlar.Çünkü döner endüviden fırçalar vebilezikler yardımı
ilebüyük bir akım ve gerilim alınması çok zordur ve
pahalıdır.Endüvininduran kısmında yapılmasının çok faydaları
vardır.Bunlar;
a)Endüvi sargılarında indüklenen EMK dış devreye fırça ve bilezikler olmaksızın baglanır.
b)Duran kısımdaki endüvi sargılarının sarılması ve izolasyonu kolaydır.
c)Duran kısımdan sargıların merkezkaç kuvvetinin etkisiyle yerlerinden fırlaması söz konusu değildir
d)Sargıların soğutulması daha kolaydır.
2)Rotor:Uyartım sargılarını tasıyan kısam enduktor denır.büyük
güçlüAlternatorlerde endüktör,Döner şekilde yapıldığı için buna
rotordadenilir.Endüktörü olusturankutuplar alternatörü döndüren
sistemin devirsayılarına göre iki şekilde yapılır.
a)Çıkıntılı kutuplu alternatorler
b)Düz silindirik kutuplu alternatorler
Alternatörlerde Endüvi Sargıları
Endüvi ve Endüktör sargıları olmak üzere iki çeşit sargı
vardır.Endüvisargılarında AC akım,Endüktör sargılarında DC akım
geçer,Endüvisargıları üç tipte sarılır.Bunlar;
1)Kalıp Sargılar:Oyuk içerisinde 1 veya 2 bobin bulunmasına göre
ikiyeayrılır.iki bobin kenarı varsa Tam Kalıp bir tane varsa yarım
kalıpolur.
2)El Sargıları:Bu bobin sargısında bobinler değişik
şekildeyapılırlar.endüklenen EMK nın sinüzoliyal olması için bu sargı
şeklisilindirik kutuplu alternatörlerin rotorlarında kullanılır.
3)Seri Sargılarogru akım enduvılerındeki seri sargılar
gibidirAlternatorlerin sargı basları.Asenkron motorların
sargılarındafarklıdır
Yıldız Bağlantının Üçgen Bağlantıya göre üstünlükleri
1)Aynı uç gerilim elde etmek için daha az sargı
yeterliolur.(Örneğin:üçgende 100 sarım yapmak gerekirse yıldızda
100/3=58spir yeterlidir)
2)Yıldız Bağlantıda 0 dan bir uç alınarak iki farklı gerilim elde edilir.
3)Yıldızda topraklama daha kolay yapılabılır.
4)Yıldız bağlantıdaki fazlar arası çıkış gerilimi daha sinüzolyaldır.
Alternatörün Çalışması:Kendisne verilen mekanık enerjıyı
elektrıkenerjsine donusturen makınalardır.mıknatıs alanı içerisinde
bulunan vedönen bir iletkende endüksiyon yolu ile EMK oluşması
prensibine göreçalışır.Bu durumda kutuplar sabit,endüvi
hareketlidir.Dönerkutuplardaki sargıların bir mıknatıs alanı
oluşturması için busargılara fırça ve bilezkler yardımıyla doğru akım
uygulanır.Endüvideoluşan bu kuvvet fırça ve bileziklere gerek
olmadan,doğrudan doğruyadış devreye alınır.
Alternatörlerde Endüklenen EMK ya etki eden faktorler;
Alternatörün çıkışında oluşan gerilimin sinüzoliyal olması
istenir.Bugerilimin sinüzoliyal olması için şunların yapılması gerekir.
1)Hava aralığındaki manyetik akıyı sinüzoliyal
yapmak:Alternatörlerdeendüklenen gerilimin dalga şekli tamamen hava
aralığındaki manyetikakıya bağlıdır.Bunun için kutup şekillerinde ve
sargılarındadüzenlemeler yapılır.Örneğin çıkıntılı kutupta
alternatörlerde kutpyüzeyleri kavisli olarak yapılarak akı dağılımının
sinüzoliyal olmasısağlanır.
2)Endüvi sargılarını kısa adımlı sarmak: Endüvi sargıları kısasarılarak
gerilim dalgasındaki harmonikler giderilir.Harmoniklergerilimlerin
bileşenleridir.Yüksek frekanslıdır ve küçükgenliktedir.böylece
endüklenne erilimn sinüs dalgasına benzemesisağlanır.bu durum aynı
zamanda işçiliğin ucuz olmasına ve iletkenmaliyetinin az olmasını
sağlar.
3)Endüvi sargılarını oyuklara dağıtmak:Bir faza ait bobinlerin birkutup
altında fazla sayıda oyuğa dağıtılarak sarılan endüvi
sarımındaendüklenen gerilim daha fazla olmaktadır.
4)Yuvarlak roturlu alternatorlerde rotor sargılarını
kademelisarmak:Sargıları kademeleri(El Sargı)sarmakla gerilimin düzgün
bir bürsinüs dalgası olması sağlanır.
5)Rotor yüzeyinin 2/3 ünü kullanmak:Yuvarlak kutuplu
alternatorlerderoturun 1/3 ü boş bırakılarak sargılar rotorun 2/3 üne
yerleştirilir.
6)Alternatör bağlantısını yıldız yapmak:Üç fazlı alternatörler
yıldızbağlandığında gerilimdeki bazı hormonikler giderildiği için daha
düzgünbir çıkış elde edilir. |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
