|
|
ANTİK ÇAĞ
* MÖ 500 :Yunan filozof Thales(M.Ö. 625 - M.Ö. 545), kehribar,
hasır ve buna benzer maddelerinovalanması sonucu bir değişiklik
gözledi. Bu statik elektriğin ilkanılmasıdır.
MODERN ÇAĞ
* 1551 :İtalyan matematikçi Jerome Cardan kehribarın bazı hafif
maddeleri çektiğini farketti ki elektrik ile manyetizma arasındaki ilk
tesbit budur.
* 1600 :İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in doktoru William
Gilbert,(1544 - 1603) cam , kükürt hatta elmas gibi maddelerin kehribar
gibidavrandığını keşfetti. O bu maddelere latince kehribar anlamına
gelenelektron adını verdi .Gilbert , ayrıca, dünyanın küresel bir
mıknatıs olduğunu ve pusulanınibresinin dünyanın magnetik kutbunu
gösterdiğini ortaya koyarakmagnetizma teorisine çok büyük bir katkıda
bulunmuş pusula ibresinin,kuzey - güney doğrultusunun yanı sıra düşey
yönde sapma gösterdiğinisöylemiştir.
* 1646 : İngiliz filozof Walter Charleton (1619-1707) Elektrik sözcüğü onun buluşudur.
* 1672 :Otto von Guericke(1602 – 1686), Kükürt bir küreyi döndüren alet
yaptı. Yün parçasınıdönen küreye tutarak bir kıvılcım üretti. Bu
sürtünme yoluyla elektrikyaratan ilk generatördür.
* 1729 : İngiliz Stephen Gray (1696 – 1736) Metallerin iletken, ametallerin yalıtkan olduğunu keşfetti.
* 1745 : Hollandalı Peter Van Musschenbroek elktrik depo edebilen , su
dolu cam kavanoza batırılmış metal çubuktan ibaret Leyden Şişesi ni
yaptı ki bu tarihin ilk sığacıdır.
* 1746 :Benjamin Franklin (1706 – 1790) Elektrik yüklerindeki artı ve
eksi uçlarını keşfederek elektriğin korunumu ilkesini ortaya attı
* 1752 :Benjamin Franklin gök gürültülü havada bir uçurtma uçurarakipek
bir ip ile şarzlı buluttan Leyden şişesini doldurmayı başardı.Böylece
şimşek ile elektrik arasında bağıntı kurdu. Bu deney yıldırımsavar
(paratoner) in bulunmasına yol gösterdi.
* 1759 :Franz Maria Aepinus (1724-1802) Paralel plakalı sığacı yaptı
* 1770s:Henry Cavendish(1731-1810) Potansiyel fark, sıfır referans
nokta, toprak gibikuramları ortaya atarak , kendisinden sonra Coulomb
ve Ohm'unçalışmalarına ışık tuttu., .
* 1777 : Fransız fizikçi Charles Augustin de Coulomb(1736 - 1802),
yüklü iki metal küre ya da iki mıknatıs kutbu arasındakiitme veya çekme
kuvvetini ölçebilen burulmalı tartı aygıtınıgerçekleştirdi;
* 1785 : Coulomb bulduğu tartı aygıtını kullanarak iki yük
arasındakiitme veya çekme kuvvetinin, yüklerin çarpımı ile doğru,
aradakiuzaklığın karesi ile ters orantılı olduğunu deneysel olarak
gösterdi.Coulomb yasası, Newton'un kütle çekimi yasasının elektrikteki
karşılığıdır (Kütleçekimyasasından farklı olarak elektrikte iki yük
arasında itme kuvvetinin varlığı da söz konusudur).
* 1794 : İtalyan fizikçi Alessandro Volta (1745 – 1827), çinko ve gümüş
plakalar arasına tuz karışımlı sıvı koyarak elektrik akımı elde etmiş
oldu. Burada çinko ve gümüş elektrotlar, tuzlu su elektrolittir ve
aralarındaki kimyasal tepkime sonucu elektrik üretiliyordu. Bundan
önceki insan yapımı tüm elektrik kaynakları statik idi.
* 1796 : John Frederick Daniell (1790-1845) Elektrot yapımında farklı
gereçler kullanarak günümüzün pillerine temel olan tasarımlarda bulundu.
* 1800 : Volta'nın tasarımını geliştirilerek ilk ticari pillerüretildi.
Bilim adamları , kimyasal değişikliklerin elektrik ,elektriğinde
kimyasal değişiklik yarattığını anladılar.
* 1800 : İngiliz William Nicholson, (1753-1815), elektrik akımı kullanarak suyu hidrojen ve oksijen gazlarına ayrıştırdı.
* 1807: Humphry Davy (1778 – 1829) Özel olarak yapılmış güçlü bir Volta
pilini kullanarak bileşikler içinden elektrik akımını geçirmek
suretiyle potasyum ve sodyumu bileşiklerinden ayırmayı başardı.Yeni
metaller keşfetti.
* 1819  animarkalı
Hans Christian Oersted(1775 - 1851)'bir telin içinden akım
geçirildiğinde elektrik akımınıntelin çevresinde bir manyetik alan
oluşturduğu sonucuna vardı. Elektrikakımıyla manyetik alan yaratarak
elektrik ile manyetizma arasındakiilişkiyi kanıtladı.
* 1819 :
Fransız matematikçi ve fizikçi André Marie Ampére(1775 - 1836), Oersted
in olgusunu betimleyen ve Ampére Yasası olarakadlandırılan magnetik
alan ile bu alanı doğuran elektrik akımıarasındaki bağıntıyı formüle
etti. . Elektrodinamiğin de kurucusu olanAmpére aynı zamanda elektrik
ölçme tekniklerini de geliştirerekelektrik akımını ölçen bir aygıt
yaptı. Anısına elektrik akımı birimiamperdir.
* 1827 : Alman fizikçi Georg Simon Ohm (1789 - 1854), İletkenlerden
geçen elektrik akımına ilişkin çalışmalar yaparak Ohm yasasıolarak
bilinen, bir iletkenden geçen akımın iletkenin uçları arasındakigerilim
ile doğru, iletkenin direnciyle ters orantılı olduğunu formüleetti,
Anısına elektrikte direnç birimi ohm dur.
* 1829 :İskoç asıllı bir Amerikalı olan Joseph Henry (1797 –1878) Demir
çekirdek etrafında tel sarımı suretiyle yaptığı bobin ile güçlü
manyetik alan yaratarak bir tondan fazla metali kaldırmayı başardı.
* 1831 : İngiliz fizikçi ve kimyager Michael Faraday, ( 1791 – 1867)
Bir buhar makinesi ile bakır bir plakayı bir mıknatısın yarattığı
manyetik alan içinde döndürerek elektrik üretti. Bu ilk generatördür.
* 1831 : Joseph Henry , Faraday'ınbuluşunu tersine çevirerek , manyetik
alandan elektrik akımı geçirmeksuretiyle bir bakır çemberi döndürmeyi
başardı. Bu bir elektrikmotorudur ve tarihte ilk kez, elektrik enerjisi
makinelere güç vererekiş yapılmasını sağlıyordu.
* 1833 :Alman fizikçi Wilhelm Weber (1804-1891) ve Karl Friedrich Gauss
(177-1851) İki bina arsındaki ilk telgrafişlemini başardılar.Elektrik
ölçüm için ilk uyumlu ünit sistemlerinibuldular. Gauss jeomanyetik
alanın yönü ve kuvvetini kaydetmek için Avrupa gözlem ağı organize etti
* 1834 :Alman fizikçi Heinrich Lenz (1804-65) Akan bir elektrik akımına
ters yönde bir direnç vardır. Kuramı onundur ki Lenz yasası olarak
bilinir..
* 1841 : İngiliz fizikçi James Prescott Joule, ( 1818, 1889) Isının
mekanik işile olan ilişkisini keşfetti. Bu keşif, enerjinin korunumu
teorisine veoradan da termodinamiğin birinci kanunu'nun eldesini
sağladı. iş birimijoule, onun anısına verilmiştir. Lord Kelvin ile
mutlak sıcaklıkskalasını geliştirmiştir. Joule yasası olarak bilinen
Bir direnç üzerinden geçen elektrik akımının ısı yaydığı buluşu onundur.
* 1844 : Amerikalı bulucu Samuel Morse(1791 - 1872) kısa ve uzun
sinyalleri bir hat ile göndermekle ilkelektrikli telgrafı yaptı. Kısa
ve uzun sinyallerin harflerdekikodlamasına , Samuel Morse anısına Mors
alfabesi denir.
* 1845 : Alman fizikçi Gustav Robert Kirchhoff(1824-87) Devre analizi
olan “Bir noktaya giren ve çıkan akımlarıntoplamı sıfırdır. Kirchhoff
I”, “kapalı bir devrede harcanangerilimlerin toplamı, sağlanan
gerilimlerin toplamına eşittir. Kirchhoff II” yasalarını yayınladı.
* 1851 : Heinrich Ruhmkorff (1803-77) Çift kat sarımlı indüksiyon
bobinini buldu. Bu buluş AC transformatörün gelişimine önderlik
etmiştir.
* 1864 : İskoçyalı matematikçi ve fizikçi James Clerk Maxwell (1831-79)
Kuantum fiziği öncesi bilinen bütün elektrik ve manyetik kuramları
açıkladı. Maxwell denklemleri olarak bilinen dört temel denklem onun
tarafından ortaya atılmıştır.
* 1869 :William Crookes (1832-1914) ve Johann Wilhelm Hittorf
(1824-1914) Birbirilerinden ayrı olarak katot ışınlarını buldular.
* 1876 : Amerikalı Charles Francis Brush ( 1849 - 1929) Elektrik çalışma akımı üretebilen açık bobin dinamoyu buldu.
* 1876 : Amerikalı Alexander Graham Bell (1847 – 1922) Elektrik
titreşimlerini sese dönüştürerek telefonu buldu ve patentini aldı.
* 1877 : Amerikalı Thomas Alva Edison (1847 – 1931) Sesi kaybedip yineleyebilen gramofonu (fonograf) geliştirdi.
* 1879 : Edison karbon flamanlı akkor lamba için patent başvurusu
yaptı. Üç yıl sonra New York sokaklarında bu lambalar ışıyordu. Edison
yaşamı boyunca gerçekleştirdiği hareketli resim kamerası, teyp,
projektör gibi çeşitli buluşları için 1093 patent almıştır.
* 1879 : Brush ark lambaları Cleveland Caddelerini aydınlatmak için kullanıldı.
* 1880 : San Fransisko da elektrik satmak için ilk şirket kuruldu. (California Electric Light Company)
* 1881 : E.W. v. Siemens tarafından elektrikli tramvay yapıldı.
* 1882 : Dünyanın
ilk merkezi güç üretim tesisi doğru akım(DC) güç sistemli The Pearl
Street Station New York City de Thomas Edison tarafından açıldı.
* 1882 : Wisconsin'de ilk hidroelektrik santral açıldı.
* 1883 : Nikola Tesla Tesla bobini ni buldu . Bu, elektriğin gerilimini
dönüştürebilecek ve uzak mesafelere iletmeyi kolaylaştıracak bir
transformatör olup Tesla’nın alternatif akım projesinin önemli bir
ayağıdır.
* 1884 : İngiliz mühendis Charles Algernon Parsons (1854-1931) ilk
başarılı buhar türbinini yaparak elektrik Jeneratör (generatör) lerini
döndürmede kullanılmıştır..
* 1886 :Amerikalı fizikçi William Stanley, Jr. ( 1858–1916) İndüksiyon
bobin transformatörünü ve alternatif akım sistemini geliştirdi
* 1886 : ABD de 40-50 adet su gücü ile çalışan elektrik üretim tesisi hizmette ya da yapım halindedir.
* 1887 :Sırp asıllı bulucu, fizikçi , elektrik ve makine mühendisi
Nikola Tesla ( 1856- 1943 Alternatif akım generatörü buldu. Böylece
elktrik enerjisi uzun mesafelere kolaylıkla iletilebilecekti.
* 1888 : Heinrich Hertz (1857-94) Yıllar önce Faraday ve Maxwell tarafından bahsedilmiş radyo dalgalarını keşfetti ve ölçtü.
* 1889 : ABD de üretimlerinin tamamını ya da bir bölümünü su gücünden sağlayan elektrik şirketi sayısı 200 ü bulmuştur.
* 1889 : İlk ticari uzun mesafe doğru akım ENH Portland şehri ile Willamette şelalesi üretim tesisleri arasında kuruldu.
* 1891 : İlk belediye elektrik sistemi Northwest -- Ellensburg, Washington.
* 1892 : İtalyan fizikçi Guglielmo Marconi (1874 - 1937) , sinyalleri
birkaç km uzağa ulaştırarak' telsiz telgraf patentini aldı. Daha sonra
ilk kıtalararası radyo sinyalini göndermeyi başardı. 1901'de, İngiltere
Cornwall'dan gönderilen sinyaller, Kanada'dan alındı. Bu olaydan sonra
birçok yerde telsiz telgraf istasyonları kurulmaya başlandı.
* 1895 Alternatif akım üreten ilk generatör Niagara şelalesine kuruldu..
* 1897 : İngiliz fizikçi Sir Joseph John Thomson, (1856 – 1940) Electron u keşfetti.
* 1900s :Charles Proteus Steinmetz (1865-1923) Alternatif akım doğal kompleksi matematiksel analizini yazdı..
* 1900 :ENH de en yüksek gerilim 60 Kilovolt.
* 1908 :İlk komplike üretim tesisi Columbia nehri üzerine inşa edildi.
* 1911 :Electrikli klima yapıldı - W. Carrier.
* 1913 : İlk hava kirliliği kontrol cihazı. Kül tutucu
* 1913 : Elektrikli buzdolabı - A. Goss.
* 1923 : Rus asıllı ABD'li elektrik mühendisi Vladimir Kosma
Zworykin'ilk kez resim tarama yöntemini tümüyle elektronik olarak yapan
ikonoskopu buldu. Ertesi yıl da kineskopolarak adlandırılan resim
tüpünün patentlerini aldı. Bu iki buluş, ilktelevizyon sisteminin
oluşturulmasına temel oluşturdu. 1950'li yıllardatelevizyon artık
izlenilmeye başlanmıştı.
* 1923 : Fotoelektrik hücreler keşfedildi.
* 1930 : ABD'li elektrik mühendisi Vannevar Bush (1890 - 1974)'un
yönetiminde Cambridge'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)'nde
ilk bilgisayar yapıldı.
* 1933 : 40 yıl boyunca dünyanın en büyük su santralı ünvanını elinde
bulunduracak 6180 MW gücündeki Grand Coulee barajı ve HES yapımına
başlandı
* 1942 :İlk elektronik bilgisayarın yapımına başlandı ve aygıtın yapımı 1945 yılında tamamlandı.
* 1947 : John Bardeen, Walter Houser Brittain ve William Bradford
Shockley ABD'deki Bell Laboratuvarları'nda transistörübuldular.
Elektrik sinyallerinin yükseltilmesini, denetlenmesini ya
daüretilmesini sağlayan bu yarı iletken aygıt nedeniyle Bulucular 1956
Nobel Fizik Ödülü'nüpaylaşmışlardır. Elektron lambalarının bütün
işlevlerini çok daha küçükboyutlu ve hafif, mekanik etkilere karşı daha
dayanıklı, ömrü dahauzun, verimi daha yüksek, ısı kayıpları daha düşük
ve harcadığı güç deçok daha az olarak yerine getirebilen transistörler
elektronik alanındabir devrim olarak kabul edilir.
* 1953 : İlk 345 Kilovolt ENH
* 1954 : Dünyanın ilk nükleer santralı Rusya'da elektrik üretimine başladı.
* 2000 : Deniz dalgasının hareketinden yararlanılarak enerji üretilen ilk santral İskoçya'da işletmeye alındı. |
|
Ana Sayfa
