|
|
Sermaye Borsaları (Security Exchanges), değerli evrakların (menkul kıymetlerin)
ticaretinin yapıldığı kurumsal piyasalardır. Bir piyasadır, çünkü menkul kıymetlerin
ticaretinin yapıldığı yerlerdir. Kurumsaldır, çünkü kendine özgü kuralları ve
standartları varır.
Borsalar, sadece hisse senetleri için değil, başka tür emtiaların (ticari malların)
ve enstrümanların da ticaretinin yapıldığı yerlerdir. Örneğin bono ve tahviller
genellikle menkul kıymetler borsalarının içerisinde ticareti yapılageldiği halde,
döviz ticareti için döviz borsaları (forex, foreign exchange) veya mal ticareti için
emtia borsaları (commodity exchange) vardır. Örneğin, pamuk fiyatlarının belirlendiği
ve ticaretinin yapıldığı pamuk borsaları vardır (Türkiye'de de İzmir'de pamuğun vadeli
ticaretin yapılacağı bir vadeli işlemler borsası kurulma aşamasındadır).
Türkiye'de borsanın tarihi Osmanlının son dönemlerine kadar uzanmakla (özellikle
bono piyasası) birlikte 1970 ve 1980 lerin ilk yarısında, mekan olarak Sirkeci
Vakıf Han'da bir tür tezgah üstü piyasa (OTC; over the counter) şeklinde faaliyette
bulunuyordu. (Tezgah üstü piyasalarda, sermaye piyasasına aracılık eden kurumlar,
kendi aralarında bir borsanın belirleyici kural ve tüzüklerine uyma zorunluğu duymadan
işlem (alım/satım) yaparlar.Bugün en gelişmiş piyasalardan biri olan Amerika Birleşik
Devletlerinde bazı küçük işlem hacmine sahip firmalar, borsa haricinde OTC olarak işlem
görürler.)
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), konjektürel gelişmeler sonucu, hisse
senetlerinin ticaretinin düzenlenmesi ve standartlaştırılması amacıyla 1986 yılında
Karaköy-Tophane'de faaliyete geçmiş bulunmaktaydı. Günümüzde, kendi modern binasıyla
İstinye'de faaliyetini sürdürmektedir.
İlk zamanlarda az sayıda şirket, düşük işlem hacmi ve türk ekonomisine endeksli hareket
eden İMKB, günümüzde 270'den fazla şirketin hisse senedi, ortalama 200-300 milyon
dolarlık işlem hacmi ve dünya ekonomileriyle entegre bir şekilde faaliyetini
sürdürmektedir. |
|
Ana Sayfa
