|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
Bedelli Sermaye artırımı, şirketlerin dış kaynaklardan temin etmiş oldukları yeni
kaynaklar karşılığında yani bir bedel karşılığında hisse senedi dağıttıkları sermaye
artırım türüdür. Ortakların Bedelli Sermaye artırımına katılma hakları da Rüçhan Hakkı
olarak adlandırılmaktadır.
Şirketleri Bedelli Sermaye artırımı yapmaya iten başlıca iki neden bulunmaktadır.
Bunlardan ilki, şirketin faaliyet hacminin büyümesine paralel olarak sermaye ihtiyacının
olması. İkincisi ise, yeni yatrırımlar neticesinde şirketlerin fon ihtiyacı içinde olması
ve ihtiyaç duyulan fonların bir kısmının sermaye artırımı yoluyla temin edilmeye
çalışılması.
Bedelli Sermaye artırımı şirkete ek bir finansman kaynağı sağlamaktadır. Bu kaynak
genellikle mevcut ortaklardan temin edilmekle beraber bazı durumlarda da mevcut
ortakların Rüçhan Hakları kısıtlanarak, yeni ortaklara bu imkan primli olarak
kullandırılmaktadır. Böylece yeni ortaklar edinebilen şirketleri bu yola iten başlıca
neden daha fazla fon temin etme ihtiyacıdır. Bu yolla şirketler normalde 1.000 TRL
nominal değere sahip yeni senetleri mevcut ortaklarına yine 1.000 TRL'den kullandırarak,
bir senet karşılığında böylece 1.000 TRL fon temin edecekken, yeni ortaklara daha yukarı
bir fiyattan senetleri satarak daha fazla fon temin etme olanağını elde etmektedirler.
Yukarıda bahsedildiği gibi şirketler Bedelli Sermaye artırımında genelde 1.000 TRL'lik
nominal değere sahip yeni senetleri yine 1.000 TRL karşılığında mevcut ortaklarına
kullandırmakla beraber, bazı zamanlar daha fazla fon ihtiyacı içinde olan şirketler daha
yüksek bir fiyattan Rüçhan Hakkını mevcut ortaklarına kullandırma yoluna gitmektedir.
Bedelli Sermaye artırımı esnasında şirketler gerek mevcut ortaklarına, gerekse yeni
ortaklarına primli fiyattan kullandırdıkları senetlerin primli kısmı Bilanço'da
Özsermayenin Emisyon Primi kalemine kaydedilmektedir.
Örnek:
ABC A.Ş. yapmış olduğu Bedelli Sermaye'de mevcut veya yeni ortaklarına 1.000 TRL
nominal değere sahip beher hisse senedini 3.000 TRL fiyattan kullandırmıştır.
Bu durumda şirketin yapacağı muhasebe işlemi şu şekilde yapılacaktır; ihraç edilen
her yeni senet için Ödenmiş Sermaye'ye 1.000 TRl, aradaki 2.000 TRL'lik fark ise
Emisyon Primi kalemine kaydedilecektir. Bu işlemin muhasebe prensipleri ile gösterimi
şu şekilde olacaktır;
| Kasa | 3.000 TRL |
| Ödenmiş Sermaye | 1.000 TRL |
| Emisyon Primi | 2.000 TRL |
Bedelli Sermaye artırımında ortaklardan fon talep edildiğinden yukarıda bahsedilmiş idi.
Bu fon ortakların özkaynaklarından karşılamak durumunda oldukları gibi, sermaye artırım
ile aynı zamanlarda yapılan Temettü ödemelerinden (eğer şirket temettü dağıtırsa) elde
edilen kaynaklar ile bir kısmının veya tamamının karşılanması da olası bulunmaktadır.
Bu durum temettü'den yapılan Bedelsiz Sermaye artırımına benzemektedir ve İMKB'ye kote
şirketlerin çokça kullanılan bir methoddur. Esasında temettüden dolayı direk olarak
yapılabilinen Bedelsiz Sermaye artırımı imkanı da bu usülden hasıl olmuştur.
Bedelli Sermaye artırımı şirketlerin Piyasa Değerlerini etkilemektedir. Bunu aşağıdaki
örnek ile daha iyi görebilme imkanına sahip olacağız.
Örnek:
Bedelsiz Sermaye artırımına örnek olarak kullandığımız XYZ A.Ş.'nin aynı cari piyasa
verilerinde bu sefer %50 Bedelli Sermaye yaptığını düşünelim. Şirket Rüçhan Haklarını
3.000 TRL'den kullandırıyor olsun.
Şirket %50 Bedelli Sermaye artırımına gitmektedir, bu durumuda 100 milyar TRL'lik eski
ödenmiş sermayesine (bire yarım oranında, çünkü %50) 50 milyar TRL'lik yeni sermaye
eklenmektedir, böylece şirketin yeni sermayesi 150 milyar TRL olmaktadır. Fakat Şirketin
kasasına 150 milyar (50 milyon yeni hisse senedi*3.000 TRL hiise başına rüçhan hakkı
bedeli) girmektedir. Hisse Senedi sayısıda ödenmiş sermayeye paralel bir şekilde
artacaktır ve 150 milyon adet olacaktır.
| Kasa | 150 milyar TRL |
| Ödenmiş Sermaye | 50 milyar TRL |
| Emisyon Primi | 100 milyar TRL |
Sermaye artırımları esanasında hisse senetlerinin yeni fiyatlarını hesaplayan formülü
kullanarak, şirketimizin hisse senetlerinin eski 5.000 TRL'ye göre yeni fiyatlarını ve
buna bağlı olarakta piyasa değerlerini bulabiliriz. Şirketimizin Temettü dağıtmadığını
ve Bedelsiz Sermaye Artırımı yapmadığını bilmekteyiz, hisse senetlerin yeni fiyatı
aşağıdaki şekilde olacaktır;
Şirketin hisse senetlerinin yeni fiyatı 4.333 TRL olarak hesaplanmakla beraber bu
fiyatı en yakın fiyat aralığına yuvarlar isek 4.350 TRL değerini buluruz ve hisse
senedi sermaye artırımı sonrası ilk seansta bu fiyattan işlem görmeye başlayacaktır.
Bu yeni fiyat üzerinden şirketin Piyasa Değerini hesaplayacak olursak (4.350 TRL*150
milyon adet senet) yeni 652.5 milyar TRL'lik piyasa değeri buluruz. Yapılan Sermaye
artırımı işlemi şirketin piyasa değerini 152.5 milyar TRL arttırmış bulunmaktadır
ve dikkat edilirse bu tutar (küsürat düzeltmesini de dikkate alınmalı) şirketin
kasasına giren tutara eşit olmaktadır.
 |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
