|
|
Adi senet türü İMKB'de karşımıza çıkan ve genelde bilinen senet türüdür. Yalın bir
tür olmasına rağmen kanunlarımızın verdiği bazı olanaklar sayesinde bu tür senetlerimiz
kendi içinde değişik özelliklere sahip gruplara bölünebiliyorlar. Bu şekilde bir
gruplandırma, imtiyazlı senetten farklı bir şekilde olmaktadır. Herhangi bir öncelik
veya sabit temettü ödeme şeklinden çok, temettü dağıtım oranında farklılık ve/veya oy
hakkındaki farklılık şeklinde karşımıza çıkmaktadır.
Türkiyede nominal değer (par value) olarak değişikler ( 500 TRL, 1.000 TRL, 5.000 TRL en
yaygın olarak kullanılanlarıdır) olmasına rağmen, İMKB getirmiş olduğu standartlarda
nominal değeri 1.000 TRL olarak kabul ediyor ve farklı olanları bölme/çarpma işlemleri
yolula 1.000 TRL'lik nominal değere indirgemektedir. Örneğin 5.000 TRL nominal değere
sahip bir senedi bu yolla beş adet 1.000 TRL nominal değere sahip senet olarak kabul
edilmektedir.
Örnek 1: Yatırımcılar tarafından en çok bilinen örnekler İş
Bankası ve Adana Çimento örnekleridir. Bilindiği gibi İş Bankası'nda dört değişik grup
hisse senedi (Kurucu, A, B ve C) olmakla birlikte Adana Çimento'da üç değişik grup senet
(A, B ve C) vardır. Bunların ödenmiş sermayede bir payları vardır ve toplamları da
şirketin toplam sermayesini vermektedir. Bu senetlerin farklı oy oranları (her gruptaki
senedin 1 oy'dan farklı oy hakkı olabilir) ve/veya dağıtılacak temettüden alacakları pay
farklıdır.
Örnek 2: XXX isimli bir şirketin toplam 500 milyar TRL'lik sermayesi ve üç değişik
grup (A, B ve C) hisse senedi olsun. Dönem sonunda 300 milyar TRL kar ettiğini ve tüm
miktarı temettü olarak ortaklarına dağıttığını düşünelim. Acaba hisse başına temettü
geliri ne kadar olacaktır. ( 1 Hisse = 1.000 TRL'lik sermaye tutarı olduğunu
unutmayalım)
| HİSSE GRUBU |
HİSSE ADEDİ (*1.000) |
TEMETTÜDEN
ALDIKLARI |
NET TEMETTÜ ÖDEMESİ
(*1.000 TRL) |
HİSSE BAŞINA TEMETTÜ |
| A GRUBU |
100.000 |
% 40 |
120.000 TRL |
1.200 TRL |
| B GRUBU |
200.000 |
% 40 |
120.000 TRL |
600 TRL |
| C GRUBU |
200.000 |
% 20 |
60.000 TRL |
300 TRL |
| TOPLAM |
500.000 |
% 100 |
300.000 TRL |
|
Görüldüğü gibi, 300 milyar TRL kar eden ve karının tamamını dağıtan XXX şirketinin
haiz olduğu farklı hisse grubu sahipleri farklı miktarlarda temettü geliri elde
ediyorlar ve dolayısıyla her grup senetlerin piyasa fiyatları farklı olacaktır.
Örnek 3: YYY isimli bir şirketin toplam 500 milyar TRL'lik
sermayesi ve üç değişik grup (A, B ve C) hisse senedi olsun. Bu değişik grupların
değişik oy hakları olduğunu düşünelim. Acaba grupların yönetim de söz hakları ne kadardır.
| NOT: | ***Grup Hisse Oranı = | Gruptaki Hisse Adedi/ Toplam Hisse Adedi |
| | ***Grup Oy Hakkı = | Gruptaki Hisse Adedi * Oy Hakkı |
| | ***Grup Oy Oranı = | Grup Oy Hakkı/ Top. Oy Hakkı |
| HİSSE GRUBU |
HİSSE ADEDİ |
GRUP HİSSE ORANI |
OY HAKKI |
GRUP OY HAKKI |
GRUP OY ORANI |
|---|
| A GRUBU | 100.000 | % 20 | 10 OY | 1.000.000 | % 55.50 |
| B GRUBU | 100.000 | % 20 | 5 OY | 500.000 | % 27.80 |
| C GRUBU | 300.000 | % 60 | 1 OY | 300.000 | % 16.70 |
| TOPLAM | 500.000 | % 100 | | 1.800.000 | % 100.00 |
Yukarıda da görüldüğü gibi A Grubu senetleri sermayeden %20 pay aldıkları halde,
şirket yönetimi seçiminde %55.5 gibi çoğunluğu teşkil eden bir oy hakları var.
Bir yatırımcı, yatırım yapmadan önce bu durumu gözönünde bulunduracaktır ve senedi
buna göre değerlendirecektir. |
|
Ana Sayfa
