|
|
Sargı dirençleri, imalatçıtarafından müşteriye
garanti edilen değerler değildir. Bununla birlikte yükkayıplarının
hesaplanarak 75 derece sıcaklığa uyarlanabilmesi için bu direnç
değerlerinin elimizdebulunması gerekir. Yük kayıplarının doğru akım
bileşeni ancak ve ancak sargıdangeçen akımın karesinin, sargı direnci
ile çarpılması sonucu hesaplanabilir.
Diğer bir konu da örneğinsargılardaki iletken
kopukluğu ya da sargı iletkenlerindeki kaynak ya dabirleşme
noktalarındaki hataların direnç ölçümü yöntemiyle tespit
edilebilmeolasılığıdır.
DC-direnç ölçümünde kullanılanbaşlıca iki yöntem vardır. Bunlar sırasıyla :
a) Wheatstone veya Thomson (Kelvin) dirençölçme köprüleri
b) Akım-gerilim yöntemi
Her iki yöntemde de beslemegerilimi bir doğru
gerilim kaynağından sağlanır. ( Akümülatör ya da batarya )Burada dikkat
edilmesi gereken nokta ölçü sırasında sargıdan geçecek akımın,doğruluğu
yüksek bir ölçmeye olanak tanıyacak kadar büyük ancak bu esnada
sargısıcaklığını artırmayacak kadar da küçük olması gerektiğidir.
Uygulamada bu akımdeğeri trafonun boşta çalışma akımının 1,2 katından
daha büyük, trafonunnominal akımının 10% undan ise daha küçük
seçilmektedir. Ölçü devresinin zamansabiti L/R oranına bağlıdır. Devre
beslendiğinde ölçmenin sağlıklıyapılabilmesi için tam doyma sağlanana
kadar beklenilmesi gerekir.
Direnç ölçmede kullanılan wheatstone ve thomson köprüleriprensip şemaları aşağıda verilmiştir.
Her iki şemada da RX dirençleriölçülen sargı
dirençlerini simgelemektedir.Diğer A,B,a,b,Rndirençleri değerleri
kademeli olarak değiştirilebilen ( seçilebilen ) öndirençlerdir. Re
simgesi ile gösterilen devre elemanı ise reostaolup geçen akımı
sınırlamamıza yarar. Ölçüm yapılırken sargı direncininmertebesinin az
çok bilinmesinde yarar vardır. Buna göre ön direnç değerleriseçilirse
daha çabuk sonuca ulaşmamız mümkün olur.
Akım gerilim yöntemiyle dirençölçme prensip şeması da aşağıda verilmiştir.
AKIM-GERİLİMYÖNTEMİ İLE ÖLÇME
Burada S anahtarı kapandıktansonra reosta yardımı
ile devreden uygun bir akım geçirilir. Ampermetreden geçenakım sabit
bir değere ulaştığında akım ve gerilim ölçümü yapılır.Buna göreÖlçülen
gerilim UX ve ölçülen akım IX ise ölçülen direnç :
RX= UX / IX
Formülünden hesaplanarakbulunur. Günümüzdeki modern digital sargı direnciölçme düzenekleri genellikle bu yöntemi kullanmaktadır.
|
|
Ana Sayfa
