|
|
Trafoların bakımı, kullanılacağı yere taşınmasından başlayarak işletme
süresince devam eder. İyi bir bakım, trafonun ömrünü uzatacağı gibi
arızalar da azaltır. Trafoların bakımı iki bölümde incelenir. Bunlar:
Taşıma işleminden sonra ve montajda yapılacak işlemlerle, işletme
sırasındaki işlemlerdir.
TRAFONUN TAŞIMA İŞLEMİNDEN SONRA VE MONTAJINDA
DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
Trafonun taşıma işlemlerinde ve montajında birçok özellikleri dikkate alınmalıdır. Bunların başlıcaları şunlardır :
1- Trafo yağ ile dolu olarak taşınmışsa, sarsıntı, çarpma ve
düşürmeden dolayı ileri gelebilecek yağ sızıntılarında yağ seviyesi
kontrol edilmelidir. Sızan yağ bir kapta biriktirilip yeniden depoya
boşaltılmamalıdır. Çünkü nem almıştır.Trafonun içindeki bütün yağın
özelliğinin bozulması sonucunu doğuracağından bu yağ dökülüp
atılmalıdır. Sızıntı giderilmezse yapımcı firmaya bildirmek gerekir.
2- Aşırı sızıntılardan dolayı conta cıvatalarında gevşemeler
olabilir. Cıvatalar hafifçe sıkılmalıdır. Fazla sıkılacak olursa conta
özelliğini yitirir.
3- İzolatörlerde veya ek donanımlarda çatlama veya kırılma
görülebilir. İzolatörlerin çatlak olarak kullanılması tehlikelidir.
Yenileri ile değiştirilmelidir.
4- Trafonun monte edileceği kuruluşun, yönetmeliklere uygun
şekilde yapılması gerekir. Trafo kapalı bir yerde çalışacaksa hücrenin
alt ve üst kısmında havalandırmayı sağlamak için hava giriş çıkış
yerleri bırakılmalıdır.
TRAFOLARIN İŞLETME SIRASINDAKİ BAKIMI:
Trafolar, döner makinelerde olduğu gibi işletme sırasında sık sık bakım
gerektirmezler. Bakım sırasında yapılacak işlemler şunlardır:
Yağ Seviyesi Kontrolü: Trafonun yağ seviyesi, yağ genleşme kabındaki
göstergeden kontrol edilir. Çevre sıcaklı da göz önünde tutularak
yapılan bu kontrolde yağ seviyesi göstergenin altına düştüğünde,
yeniden yağ konmalıdır. Konan yağ, trafodaki yağ ile aynı özellikte
olmalıdır.
Yağ Yalıtkanlığının Kontrolü: trafonun kullanıldığı çevrenin havasının
nemli veya kuru olmasına göre, belirli zamanlarda yağdan biraz örnek
alıp kontrol edilecek yağın yalıtkanlık değerleri ile örnek alınmasında
dikkat edilecek noktalar aşağıda açıklanmıştır.
1-Kontrol Edilecek Yağdan Örnek Alınmasında Dikkat Edilecek Noktalar:
Örnek almak için kuru havalar seçilmelidir. Yağ örneği, yağ genleşme
kabının boşaltma vanasından alınır. Örnek alınmadan önce 1–2 lt yağ
boşa akıtılmalıdır. Böylece yağ genleşme kabının tabanına çökmüş
olabilecek su ve tortu maddeleri dışarıya akıtılmış olur. Daha sonra
camdan yapılmış yaklaşık 1 litre hacmindeki bir şişenin içi benzinle
iyice yıkanır ve 100 derecede 1 saat kurutulur. Şişenin mantardan
yapılan tapasının kuru ve temiz olması gerekir. Kauçuk tapa veya madeni
kapak, yağın özelliğini bozabilir. Bu nedenle kullanılmamalıdır. Şişeye
örnek alınmadan vanadan akıtılan yağ ile şişe iki defa çalkalanır ve
sonra yağ ile tamamen doldurulur. Eğer kontrol deneyi hemen
yapılmayacaksa, tapanın üzerine parafin dökülür.
2-Yağın Yalıtkanlık Değerleri:
Yağın, izolasyon kontrol aleti ile yalıtkanlığı ölçülür. Çeşitli standartlara göre ölçülmesi gereken değerler şunlardır:
standart - elektrok açıklığı ( mm ) - Delinme gerilimi ( kV )
VDE - ----------2.5-----------------En az 20 kV -------
UTE ------------5-------------------En az 45 kV-------
ASTM ----------2.54----------------En az 21 kV-------
TSE ------------2.5-----------------En az 25 kV-------
Yağın delinme gerilimi, yukarıda verilen değerlerin altına düştüğünde,
trafo yağı, yağ temizleme aygıtı adı verilen aygıttan geçirilerek
süzülmesi ve içindeki nemi alınmalıdır. Gerekirse yağ tamamen
değiştirilmelidir. Yağ yalıtkanlık kontrolü, normal işletmede 6 ayda
bir yapılmalıdır. İlk işletmeye girmeden önce, yağın yalıtkanlık
kontrolünün yapılması gerekir. Trafonun ilk işletmeye girmesinden 3 ay
sonra, yağ yeniden kontrol edilir. Trafo uzun süre işletme dışı
kalacaksa, yeniden işletmeye alınmadan önce yağ kontrolü yapılmalıdır.
TRAFOLARIN GENEL BAKIMI:
Trafolar temiz tutulmalıdır. Ancak havada çalışan trafolar, çevrenin
koşullarına göre senede en az iki defa, kapalı yerlerde çalışan
trafolar en az bir defa temizlenmelidir. Hava filtresi sökülüp
silicagel maddesi kurutulmalı ve yeniden yerine takılmalıdır. Boyası
bozulan madeni kısımlar yeniden boyanmalıdır. Yağ sızıntıları, gövdeye
kaçaklar, kırılan, bozulan, çatlayan kısımlar dikkatle gözden
geçirilmeli ve gerekli işlemler yapılmalıdır. |
|
Ana Sayfa
