|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren aygıtlara elektrik
motorları denir.Her elektrik motoru biri sabit (Stator) ve diğeri kendi
çevresinde dönen (rotor ya da Endüvi) iki ana parçadan oluşur. Bu ana
parçalar, elektrikakımını ileten parçalar (örneğin: sargılar), manyetik
akıyı iletenparçalar ve konstrüksiyon parçaları (örneğin: vidalar,
yataklar) olmaküzere tekrar kısımlara ayrılır. Alternatif akım ile
çalışan elektrikmotorlarında rotor ve statorun manyetik akıyı ileten
kısımları fukoakımlarından kaçınmak amacıyla tabakalandırılmış
saçlardan yapılır.Rotor ve Stator saç paketlerinin yapılması için 0,35
- 1,5 mmkalınlığında, tek ya da çift taraflı yalıtılmış saç levhalar
makastezgahlarında şeritler halinde kesilir. Bu şekilde oluşturulan
saçşeritler şerit çekirdekli trafoların ve makinaların yapımında başka
birişleme gereksinilmeden derhal kullanılabilmektedir. Makastan çıkan
saçşeritler çok seri - çalışan kalıp - kesme presine verilir. Dakikada
300- 500 kesme yapan 500 000 kp’lık presler stator ve rotor
saçprofillerini bir dizi - kesme halinde arka arkaya çıkartır.
Rotor ve stator saç profilleri birbirinin boşluğunu dolduracakşekilde
kesildiğinden (kalıpla), üretim sonu kırpıntı parça miktarı çokazdır.
Büyük çaplı rotor ve stator saç paketleri genellikle tek -kesmede
çıkartılır. Bunun için, önceden hazırlanmış disk şekildekisaçlar
üstüste gelecek şekilde yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilmişsaç
tabakaları kalıp - kesme presinde tek bir hamlede kesilir.Sargıların
yerleştirilmesi için gerekli oluklar makinelerde açılır.İşlem görecek
parça miktarı fazla değil ise oluk açma otomatındaoluklar tek tek
açılır. Büyük sayıdaki parça miktarları ve büyük çaplısaçlar için her
seferinde 5-6 oluk açabilen otomatlardanyararlanılmaktadır. Oluk açma
otomatlarından gelen saçlar özel sayıcıterazilerde tartılır, istif
makinesinde üst üste tabakalandırılır ve 5- 10 kp/cm2 lik bir basınç
altında saç paketi halinde birleştirilir.
Stator ve rotor sargı oluklarına uygulamada genellikle
kartondöşenmektedir. Yalıtmak amacıyla döşenen kartonun görevi: Oluk
içindekipürüzleri örtmek ve sargı tellerini hasarlardan korumaktır.
Karton ileyalıtılan oluklara sargılar döşenir. Stator ve rotor
sargıları tek katya da çift kat sarımlı yapılırlar. Tek katlı
sargılarda her oluk içindeher bir sargının yalnız bir kenarı, buna
karşın çift katlı sargılardaçift sayıda bobin kenarı (genellikle iki)
bulunur. Stator Sargıları: Tek katlısargılarda, önceden bir sargı
makinasında hazırlanmış ve izole edilmişsargı paketleri açık oluklara
tek tek yerleştirilir. Büyük gerilimlistatorlarda açık oluklu saç
paketleri kullanılır. Yarı açık oluklarasargılar özel kalıp ya da
şablonlar yardımıyla tek tek döşenmektedir.Tam kapalı oluklar içine,
teller statorun alın tarafından başlayarak,ipliğin iğneye geçirildiği
gibi tek tek geçirilir. Sonra bu tellersargı haline getirilir. Oldukça
uğraşılı bu tür sarım yerine özel sargıpaketleri de kullanılmaktadır.
Bu sargı paketlerindeki iletkenlersadece daha önceden hazırlanmış
taraflarından oluklara sokulur. Buşekilde olukların diğer tarafından
dışarı çıkan sargı başlarıbirbirleriyle sert lehim ya da kaynak
suretiyle birleştirilir.
Şayet oluklara az sayıda ve büyük kesitli iletkenler sokulacaksa,çubuk
şeklindeki iletkenler kullanılır. Bunlar sonradan kendiaralarında
vidalarla ya da lehimlemek suretiyle birleştirilir. Tahta yada fiberden
yapılmış oluk kamaları ( ya da takozları ) oluk ağızlarınıkapatmaya
yarar. Oluklardan dışarı çıkan sargı başları pamuk ya da campamuğu ile
sıkıca sarılarak yalıtılır. Sargıların devre bağlantılarısağlandıktan
sonra stator bir fırın içinde 100 °C civarında kurutulurve sonra
yalıtkan vernik emdirilir. Vernik emdirme işlemi havasız birortam
içinde yapılır. Bunun için önce stator bir vakum kabı
içineyerleştirilir ve kap sıkıca kapatılarak havası çekilir. Sonra
kabınüstünde bulunan vernik musluğu açılarak içeriye vernik
gönderilir.Ortam havasız olduğundan içeriye gönderilen vernik
sargıların en küçükaralıklarına dahi nüfuz eder. Vernik emdirme
işleminden sonra statortekrar kurutma fırınına sokulur ve burada son
kurutma işlemi yapılır.Rotor sargıları elde ya da makinede sarılır.
Bunun dışında uygulanacakbütün işlemler stator sargılarında olduğu
gibidir. |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
