|
|
Toplam kwatt yükünü ve Jeneratör (alternatör) KVA değerini hesaplamak
için tüm yüklerin toplanması gereklidir. Ancak yükler reaktif(KVA) ve
aktif(kilowatt) güç olarak ikiye ayrılır. Aktif gücün reaktif güce
oranı güç faktörü(cos phi) olarak adlandırılır. Güç faktörü yükün bir
özelliğidir ve alternatör tarafından kontrol edilemez. Kilowatt olarak
belirtilen aktif güç akım ve voltajın çarpımından küçük
olacaktır(Tekfaz alternatörlerde Güç(KVA)=AkımxVolt, üçfaz
alternatörlerde Güç(KVA)=1.732xAkımxVolt). Alternatörler güç faktörü
cos phi=0.8 olacak şekilde dizayn edilmişlerdir. Yani 100 KVA güçünde
bir alternatör 80 kw aktif güç verebilir.
Akkor flamanlı lambalar, saf ısı enerjisi tüketen ısıtma elemanları,
fırınlar sadece aktif yük tüketirler. Bu tip yükler toplanarak basit
şekilde hesaplanabilir. Transformatörler, bobinler, hava hatları,
senkron motorlar, redresörler, endüksiyon ve ark fırınları aktif gücün
yanında reaktif güç de çekerler.
Alternatörün (jeneratör) güç tesbiti yapılırken, jeneratör tarafından
tahrik edilen ve aynı anda çalışaçak tüm elemanların güçleri
toplanmalıdır. Ancak alternatör alternatör elektrik motoru
çalıştıracaksa aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir.
Elektrik motorlarını çalıştıracak alternatörün gücünü tesbit ederken
elektrik motorlarının çalışma sırasında çektiği güç değil, yol alma
sırasında ihtiyaç duyulan güçlerin de tespit edilmesi gerekir.
İndüksiyon motorlarının çalışma sırasında alternatörden çekeceği
güç(Palt.) ; In=nominal akım, U=gerilim olmak üzere, Palt.=1.732 x U x
In formülü ile hesaplanabilir. Ancak elektrik motoru çalıştıracak
alternatör hesaplanırken çalışma sırasında çekeceği güç yerine,
elektrik motorunun yol alması için gerekli güç hesaplanır.
Elektrik motorlarının yol alma sırasında çektiği güç elektrik motorunun tipine ve bağlama şekline göre değişiklik gösterir.
Sincap kafesli motorlarda yol alma akımdan dolayı , motor direkt
bağlamada nominal akımın 5 ila 6 katı, yıldız-üçgen bağlamada nominal
akımın 1.7 ila 2 katı akım çeker. Slipring rotorlu motorlarda ise yol
alma akımı, nominal akımın 1.3 ila 1.6 katıdır.
Gensan alternatörler geçici olarak nominal yükün 1.5 katı yükte çalışacak şekilde dizayn edilmiştir.
Örnek uygulama:
8 kwatt’lık ışık kaynağı, sıra ile devreye girecek, yıldız-üçgen bağlı
11 kw ve 22 kw gücünde toplam 2 adet sincap kafes elektrik motoru
çalıştıracak alternatörün gücü ne olmalıdır ?
Hesaplamada en fazla güç ihtiyacının gerektiği durum incelenecektir.
Buna göre Işık kaynağı ve 11 kw'lık motor çalışırken, 22 kw'lık motorun
yol aldığı düşünülerek hesaplamalar yapılmalıdır.
22 kw elk. Motorunun etiket değerleri:
Gerilim U=380 V ;Nominal Akım In=42,2 A
Yıldız-üçgen bağlı sincap kafes elektrik motoru nominal akımının 2 katı akım çektiğine göre:
Yol alma akımı: Iy=2 x In=84,4 A
Yol alma için gerekli güç:
Py=1,732 x Iy x U =1,732x84,4x380 = 55549 VA = 56 KVA
Gensan alternatörler geçici olarak %150 yüklenmeye uygun olarak dizayn
edildiğinden yol alma için gerekli güç Pya=Py/1.5=56/1.5=37.5 KVA
olarak alınabilir.
11 kw elk. motorunun etiket değerleri:
Gerilim U=380 V ;Nominal Akım In=23.4 A
11 kw elk. motorunun çalışması için gerekli güç:
Pç=1.732 x In x U =1.732x23.4x380 =15400 VA = 15.5 kVA
Işık kaynağı için gerekli güç:
Pı=8/cos phi=8/0.8=10kVA
Gerekli toplam güç: Pt=Pya+Pç+Pı=37.5+15.5+10=63 KVA
Işık kaynağı ve 11 kw'lık motor çalışır durumda iken, 22 kw'lık motora
yol verildiğinde geçici olarak 63kVA güce ihtiyaç duyulacaktır. Motor
yol aldıktan sonra sistem 41.5KVA(16+15.5+10=41.5kVA) güç çekecektir.Bu
durumda 63KVA gücünde jeneratör (altarnatör) seçilmelidir. |
|
Ana Sayfa
