Ülkemizin kurtarıcısı, devletimizin kurucusu Atatürk, 10 Kasım 1938 günü saat
dokuzu beş geçe öldü.
O tarihten bu yana 10 Kasım'la başlayan hafta, yurdumuzda Atatürk Haftası
olarak değerlendirilir. Bu hafta içinde, Atatürk'ün yaşamı,
yurtseverliği, inkılap ve ilkeleri anlatılır. Ata'nın daha iyi
tanıtılması amacıyla açık oturumlar düzenlenir. Radyo ve televizyonda,
Atatürk'ün konuşmaları kendi sesinden dinletilir. Atatürk'le ilgili
filmler gösterilir. 10 Kasım günü Atatürk, tüm yurtta törenlerle
anılır. Ölüm anı olan saat dokuzu beş geçe "ti" sesi ile saygı duruşuna
geçilir. Kara ve deniz taşıtları oldukları yerde durarak düdüklerini
çalarlar. Düzenlenen anma törenlerinde Ata'nın yaşam öyküsü, Atatürk
inkılap ve ilkeleri anlatılır, seçilmiş Atatürk şiirleri okunur.
ATATÜRK'ÜN YAŞAMI
|
 |
Selanik'te Ahmet Subaşı Mahallesinin Islahane
Caddesinde iki katlı pembe boyalı bir ev vardı.
Bu evde Ali Rıza Efendi ile
Zübeyde Hanım otururdu. 1881 yılında bir oğulları oldu. Adını Mustafa koydular.
Mustafa sarı saçlı, mavi gözlü bir çocuktu.
Bütün çocuklar gibi Mustafa'nın
çocukluğu da mahallede komşu çocukları ile güle oynaya geçti. Mustafa, Şemsi
Efendi Okuluna başladı. Kısa bir süre sonra babası Ali Rıza Efendi öldü.
Güç koşullar altında öğrenimini sürdüren Mustafa,
bugünkü askeri ortaokul dengi olan Askeri Rüştiye'ye başladı. Orta kısmı başarı
ile bitirdikten sonra lise dengi olan Manastır Askeri İdadi'sine yazıldı.
Derslerine düzenli olarak çalışan Mustafa Kemal liseyi bitirdi. |
|
İstanbul'a gelerek Harp Okulunun piyade sınıfına girdi. Üç yıllık öğrenimini
başarı ile sona erdi. Kurmay subay yetiştirilmek üzere Kurmay Okulu'na seçildi.
Mustafa Kemal, bu okulda geleceğe yönelik tasarı ve ileri düşünceleriyle kendini
tanıttı. Başarılı bir öğrenimden sonra Kurmay Yüzbaşı oldu. Zamanın padişahı II.
Abdulhamit'in gizli polisleri Mustafa Kemal'in ileri düşüncelerini, arkadaşları
ile yaptığı tartışmaları, O'nun özgürlük ve siyasal konulardaki düşüncelerini
padişaha bildirmişlerdi. Mustafa Kemal ve arkadaşları bu nedenlerle Yıldız
Sarayı'nda sorguya çekildiler. Mustafa Kemal bir süre tutuklu kaldı. Fakat suçlu
görülmedi. Ancak düşünceleri tehlikeli sayıldığı için, başkentten uzağa Şam'da
bulunan Beşinci Orduya gönderildi.
Mustafa Kemal, Şam'da arkadaşları ile birlikte Vatan ve Hürriyet adlı gizli bir
dernek kurdu. Sonra gizlice Makedonya'ya geçti. Selanik'te Vatan ve Hürriyet
Derneği'nin bir şubesini açtı. Dernek, padişahın baskı yönetimine karşı
kurulmuştu. Bu nedenle yapılacak çalışmaların gizli olması gerekiyordu. Şam
kenti dışındaki yerlerde bulunan subayların da derneğe katılmaları için Mustafa
Kemal görevlendirildi. Bu amaçla aynı yıl subayların yoğun olarak bulunduğu
Makedonya'daki 3. Orduya atandı. |
|
1908 yılında meşrutiyet ilan edilince İttihat ve Terakki Fırkası iktidarı
aldı. Ancak padişahın kışkırttığı gericiler meşrutiyete, yeni düşüncelere ve
atılımlara karşı çıktılar. Kışkırtmalar sonucu İstanbul'da 31 Mart ayaklanması
oldu. Bunun üzerine Selanik yöresindeki birliklerden bir ordu toplandı. Mustafa
Kemal, Harekat Ordusu adını verdiği bu orduda görev aldı. Ayaklanma bastırıldı.
Harekat Ordusuyla birlikte Mustafa Kemal Selanik'e döndü. İki yıl sonra Genel
Kurmay Başkanlığında bir göreve atandı.
Bu sırada İtalyanlar Trablusgarb'a saldırdılar. Mustafa Kemal ve arkadaşları
Tobruk'a giderek buradaki Türk birliklerine katıldılar. Yapılan savaşlarda
önemli başarılar sağlandı. Ancak bu sırada Balkan Savaşı başlamıştı. Mustafa
Kemal geri dönmek üzere Mısır'a geldiğinde Selanik'in düşman eline geçtiğini;
Bulgar ordularının Çatalca'ya kadar ilerlediklerini öğrendi.
İstanbul'a gelen Mustafa Kemal'e Bolayır'da bulunan bir kolordunun kurmay
başkanlığı görevi verildi. Savaş süresince bu görevde kaldı. Balkan Savaşı sona
erince Sofya'ya ataşemiliter olarak atandı. Bir süre sonra Birinci Dünya Savaşı
başladı. Almanların yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu da savaşa katıldı.
Mustafa Kemal, bulunduğu görevden alınarak bir kıta komutanlığına
getirilmesini istedi. Bunun üzerine Tekirdağ'da yeni kurulan 19. Tümenin
komutanlığına atandı. Mustafa Kemal'in kısa sürede hazırladığı tümen Çanakkale
Savaşları'na katıldı. Mustafa Kemal burada düşmanın karadan ve denizden yaptığı
saldırıları durdurdu.
Anafartalar'da bir avuç güçle düşmanların bütün planlarını bozdu. Onlara
kayıplar verdirdi. Çanakkale Boğazı'nı geçmelerini önledi. Bu başarılar sonucu
rütbesi albaylığa yükseltildi ve Anafartalar Kahramanı olarak anılmaya başladı.
Mustafa Kemal Çanakkale Savaşı'ndan sonra Diyarbakır'daki kolordu
komutanlığına atandı. Bu görevde iken rütbesi generalliğe yükseltildi. Muş ve
Bitlis'i Ruslardan kurtardı. (1916)
Daha sonra 7. Ordu Komutanlığına atandı. Bu ordu Halep'te toplanıyordu.
Atatürk grup komutanı oldu. Alman generalinin ordunun yönetimi konusundaki
düşüncelerine karşı çıktı. Ordu komutanlığını bırakarak İstanbul'a geldi.
Veliaht Vahdettin'in Almanya'ya yaptığı resmi geziye katıldı. Dönüşte
hastalanarak Viyana ve Karlsbad'a gitti.
Bu sırada padişah 5. Mehmet öldü. Vahdettin VI. Mehmet adı ile tahta çıktı.
Yurda dönen Mustafa Kemal yeniden 7. Ordun komutanlığına getirildi. Şam'da
başkaldıran Arap kabileleriyle savaştı. Onların ilerlemesini önledi. Bundan
sonra Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına atandı. Bu sırada savaş sona ermiş,
Mondros Silah Bırakışması imzalanmıştı. Mustafa Kemal bu bırakışmanın kötü
koşullarını kabul etmedi. Emrindeki silah ve kuvvetleri düşmana vermeyeceğini
hükümete bildirdi. Bunun üzerine komuta ettiği Yıldırım Orduları Grubu
kaldırıldı. Mustafa Kemal de İstanbul'a döndü. | 
Ana Sayfa
