5 Mayıs 1949 Avrupa Konseyi'nin kuruluş tarihidir. Avrupa Konseyi'ne üye ülkelerde 5 Mayıs Avrupa Günü olarak kutlanır.

Bu nedenle üye ülkelerde 5 Mayıs günü toplantılar düzenlenir. Bu toplantılarda Avrupa Konseyi'nin kuruluşu, amacı, ilkeleri anlatılır. Çalışma organları tanıtılır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi okunur.

Avrupa yeryüzünün bilinen en eski kara parçalarından biridir. İnsan hakları, demokrasi, eşitlik düşüncesi dünyada ilk kez bu kıt'a ülkelerinde ortaya atıldı. Teknik önce Avrupa'da doğdu. Endüstrileşme hareketi bu kıt'a ülkelerinde başladı. Güzel Sanatlar bu kıt'a ülkelerinde doğdu, gelişti. Bu nedenlerle Avrupa hem kıt'a adı, hem de bir uygarlığın adıdır.

Avrupa Birliği'ni kurma çabalarını Avusturyalı bir devlet adamı başlattı. Öneri Birleşmiş Milletler Cemiyeti tarafından ele alındı. O sırada Almanya ikinci Dünya Savaşı hazırlığı içindeydi. Bu girişim Almanlar tarafından engellendi. İkinci Dünya Savaşı sonunda Avrupa kana bulandı. Savaş sırasında kentler yakıldı. Köyler, kasabalar yok oldu. Ülkeler harabeye döndü.

Avrupa Birliği çalışmaları yeniden başladı. 1948 yılında Fransa, İngiltere, Belçika, Hollanda, Lüksemburg dışişleri bakanları bir araya gele­rek on sekiz üyeli bir komite kurdular. Bu komite Avrupa Konseyi'nin kuru­luş hazırlığını tamamladı. 5 Mayıs 1949 günü Avrupa Konseyi'nin statüsü Fransa İngiltere, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, İrlanda İsveç, İtalya başbakanları tarafından imzalandı. Çok geçmeden Türkiye Yunanistan, İzlanda. Federal Almanya, Avusturya, İsveç, Kıbrıs, Malta ispanya Avrupa Konseyi'ne üye oldular.

Avrupa Konseyi'nin merkezi Fransa'nın Strasbourg kentindedir.

Avrupa Konseyi'nin kuruluş amaçlarını şöyle sıralayabiliriz.

1. Avrupa Konseyi'ne üye ülkelerde demokrasinin yerleşmesini yaşamasını sağlamak,
2. Kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak
3. Hukukun üstünlüğü ilkesini gerçekleştirmek,
4. Üye ülkelerin ekonomik yönden gelişmelerine yardımcı olmak,
5. Üye ülkelerin sosyal, kültürel bakımdan üstün bir düzeye ulaşmasını sağlamak.

Avrupa Konseyi'nin organları ve özet olarak görevleri şunlardır :

1. Bakanlar Komitesi: Üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşur, kuruluşun en yüksek organıdır.
2. Danışma Asamblesi: Üye ülkelerden gelen milletvekillerinden oluşur.
3. Sekreterya: Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısından oluşur.

AVRUPA KONSEYİ'NİN SAĞLADIĞI YARARLAR

Avrupa Konseyi kurulduğundan bu yana üye ülkelere şu yararları sağlamıştır:

• Avrupalılar birbirini daha yakından tanımaya başlamışlardır.
• Avrupa insan Hakları Sözleşmesi imzalanmıştır.
• İnsan baklan önemli ölçüde güven altına alınmıştır.
• Üye ülkeler arasında kültürel anlaşmalar yapılmıştır.

Avrupa Konseyi'nin kuruluşu ile Avrupa devletleri arasında savaş tehlikesi azaldı. Ülkeler arasında iyi ilişkiler dönemi başladı. Alınan bu sonuç bile Avrupa, kıtasındaki ülkelerde yaşayan insanların mutluluğuna bir katkıdır.

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ

Avrupa Konseyi Üyeleri; 4 Kasım 1950 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini imzaladılar. Sözleşme, İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde yazılı hakların gerçekleşmesi için, Avrupa ülkelerinin ortak çalışmasını öngörüyor.

Avrupa insan Hakları Sözleşmesinin belli başlı maddeleri şunlardır:

1. Avrupa Konseyi'ne üye ülkeler, yurttaşlarına, İnsan Haklan Evrensel Bildirisi'nde yazılı hakları tanır.
2. Herkesin yaşama hakkı yasa ile güvence altındadır.
3. İnsana işkence edilemez. İnsan onurunu kırıcı davranışlarda bulun­mak yasaktır.
4. Hiç kimse köle ve kul gibi çalıştırılamaz.
5. Herkes özgürlük ve güvenlik hakkına sahiptir.
6. Yargılama açıktır. Kişi savunma hakkına sahiptir.
7. Hiç kimse yasada yazılı olmayan bir suçtan dolayı cezalandırılamaz.
8. Herkes aile yaşamına, konut dokunulmazlığına ve haberleşmeye saygılıdır.
9. Her kişi düşünce ve inanç özgürlüğüne sahiptir.
10. Kişilerin düşündüğünü anlatma ve açıklama hakları vardır.
11. Herkes güvenliği bozmayan toplantılara katılır. Sendika ve dernek kurabilir.
12. Evlenme çağına gelen erkek ve kadın aile kurma hakkına sahiptir.
13. Bu sözleşmede belirlenen hakların kullanımı engellenemez.
14. Sözleşmede sayılan haklar; cins, soy, renk, din, dil, inanç ayrımı yapılmaksızın tanınmıştır.
15. Savaş zamanında ve ulusun varlığı tehlikeye düştüğünde bu haklar kısıtlanabilir.

Sıralanan bu hakların korunması amacıyla Avrupa İnsan Hakları Divanı kurulmuştur. Sözleşmede tanınan haklara aykırı hareket edildiğinde Avrupa insan Hakları Divanı’na başvurulur.