|
|
Okul, çocuğun gelişiminde önemli adımlardan biridir. Okula başlama çocuk için
yeni ve karmaşık bir sosyal çevreye girmek, birey olarak toplumda yer almak, dış
dünyaya açılmaktır.
Okul sürecinin başlamasıyla çocuğunuzda kişiliğini kazanmaya yönelik
çabalar artar. Çocuğunuz sizi ve başkalarını etkiler. Psikolojik olarak sizden
yada başkalarından etkilenir. Çocuğunuz kendi iç zenginliği ile artık çevreye
daha fazla açılmaya başlar. O güne kadar sadece anne ve babası, kardeşi ve
kendisi varken, artık dünyada başkalarının da olduğu bilincine varır.
Çocuğunuz anaokuluna gittiğinde sınıf arkadaşları, sınıf öğretmeni,
diğer sınıflardaki çocuklar, diğer sınıfların öğretmenleri, okul müdürü,
arkadaşlarının anne ve kardeşleri ve okuldaki çevresi ile hızlı bir sosyal
gelişim sürecine girer.
Çocuğunuz yeni olan bu sosyal ortamda çevresini etkilediği gibi
çevresinden de etkilenecektir. Çocukta meydana gelen değişimleri fark edebilmek
için öncelikle çocuğun gelişim dönemlerinin özelliklerini bilmek yararlı
olacaktır.
Okul ve aile bireylerin eğitiminde birbirlerini tamamlayan oldukça
önemli kurumlardır. Çocuk, aile ve ev ortamının dışında ve ondan farklı olan
yeni bir ortama girme, ""okula"" başlama göreviyle erken yaşlarda karşı karşıya
kalır. Çocukların büyük bir kısmı okula uyum sağlarken, bir kısmı da uyum
sağlamakta zorlanır. Uyum sorunu yaşayan çocuklarda yaygın olarak görülen temel
problem okul korkusudur.
Okul korkusu; uyum sağlamada zorlanan çocuklarda korku, aşırı öfke,
açık organik bir neden olmaksızın kendini iyi hissetmemeyle ilgili şikayetlerle
ortaya çıkan, anne- babanın bilgisi dahilinde evde kalma isteğidir. Ayrıca güçlü
bir endişe nedeniyle çocuğun okula gitmeyi reddetmesi ya da bu konuda isteksiz
görünmesidir. Okul korkusu daha ziyade çocuğun okula giderken annesinden
ayrılmaya verdiği bir çeşit ayrılma endişesi reaksiyonudur. Çocuk anaokuluna
giderken böyle bir reaksiyon gösterebilir.
Okulun ilk günlerinde bazı sorunların yaşanması mümkündür ve
doğaldır. Çocuğun okul çağına dek içinde yaşadığı ve uyum sağladığı, kendini
kabul ettirdiği ev ve anaokulu ortamından ayrılarak değişik özellikler taşıyan
farklı bir ortama geçişi çocuk ve aile için belli bir uyum süreci gerektirir.
- Okul hayatının başlangıcı çocuğun yaşamının dönüm noktalarından biridir.
Bazı çocuklar bu dönemi çok rahat bir şekilde geçirebilir. Ancak, başlangıçta
çeşitli sorunların yaşanması olağan karşılanmalıdır. Bu problemlerin zaman
içinde düzeleceğine inanmak ve durumun doğallığını düşünerek abartılı tepki ve
çözüm arayışları denememek gerekir.
- Tek ilgi ve konu merkezi ""okul"" olarak düşünülmemelidir. Kaygıyı
giderecek, kendisini rahat hissettiği farklı sosyal aktivitelere
yönlendirilmelidir.
- Yeni çevrenin uyulması gereken kuralları, yeni karşılaştığı öğretmen ve
çocuklar, üstleneceğini düşündüğü görevler, çocuğun uyum sağlamasını
güçleştirebilir.
- Okula başlarken, zihinsel olarak hazır olmanın yanında sosyal ve duygusal
yönden hazır olması da büyük önem taşır.
- Okula başlamadan önce ailenin okul hakkında çocuğa vereceği bilgiler çocuğu
çok yüksek beklentilere yöneltecek türde olmamalıdır.
- Çocuğa önyargısız ve gerçekçi bilgiler verilmelidir.
Çocuklar
için kaygı yaratabilecek düşünceler şöyle sıralanabilir :
- Anne-babasından ve alıştığı ortamdan ayrı kalma endişesi
- Okul içerisinde kaybolma veya okulda unutulma endişesi
- Kalabalık sınıf ortamında kendisiyle ilgilenilmeyeceği, fark
edilmeyeceği düşüncesi
- Ders süresinin uzun gelmesi, oynamak istemesi
- Kuralları anlama ve uygulamada zorluk çekeceği düşüncesi
- Başarısızlık endişesi
- Kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacağı (yemek, tuvalet vb.)
endişesi…
- Bu dönemde bütün sorularına cevap arayışı içinde olan çocuğunuza her
zamankinden daha yakın olun.
- Okula gitmemek için yarattığı bahaneleri yadırgamadan dinleyin, kaygılarını
paylaşın ve anlayışlı olun.
- Bu önemli dönemde onları etkileyecek başka olumsuz yaşantılardan veya büyük
değişikliklerden uzak tutmaya çalışın
Çocuğu mutlu edecek ve
onurlandıracak ödüllerle teşvik edebilirsiniz
Okula Yeni Başlayacak Çocuklar İçin Neler Yapmalı ?
Araştırmalar, beş ilkokul çocuğundan dördünün okulun ilk günü sınıfta
gerginlik yaşadığını göstermektedir.
- Çocuğunuzu okulla ilgili olarak önceden bilgilendirin ve okulu gezdirin.
- Güven verin, rahatlatın. Yanında olmadığınızda onun mutlu ve rahat olacağına
ilişkin ona güven verin.
- Sakin kalmaya çalışın. Kaygı, özellikle ebeveynle çocuk arasında
bulaşıcıdır. Çocuk, kaygı duyduğu, canı sıkıldığı her durumda ne kadar
endişelendiğinizi anlamak için size bakacak ve endişeli olduğunuzu gördüğünde,
kendi korkularının yerinde olduğunu doğrulayacaktır. Bu nedenle ne kadar
tedirgin, gergin olursanız olun, dışarıdan bakıldığında sakin ve rahat görünmeye
çalışın.
- Okul çıkışında onu tam zamanında alacağınızı ya da servise bineceğini, evde
mutlaka karşılayacak bir kişinin olduğunu ona açıklayın. Özellikle kaygılı
çocuk, annesinin evde kendisini karşılamayacağı düşüncesiyle okula gitmek
istemeyebilir.
- Ona gününüzün nasıl geçeceğini anlatın.
- Vedalaşmayı uzun sürdürmeyin.
- Gerekirse çok kısa bir süre sınıf arkadaşlarından bazıları ile tanışın ve
ders programını inceleyin.
- Eve geldiğinde okulda yaşadıklarıyla ilgili onunla konuşun.
Kaynakça:
- Haluk Yavuzer; Okul Çağı Çocuğu
- Ümran Korkmazlar; Ana Baba Okulu
- Lütfü İlgar;Yaşadıkça Eğitim Dergisi
|
|
Ana Sayfa
