|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
AYIRICILAR
Yüksek gerilimde kullanılanprimer teçhizatın ana kalemlerinden olan
ayırıcılar sistemin gerilimden izoleedilmesi için kullanılır.
Ayırıcıların akım kesme özellikleri yoktur. Akımaltında açılmazlar ve
kapatılamazlar.
Ayırıcıların kesicilerin akım yolu üzerindebulunur. Kesiciden önce ve
sonra yer alırlar. Kesicinin bakım ve onarımıgerektiği zaman kesici
açıldıktan sonra ayırıcılar açılır. Sistem tekrarenerjilenmek istendiği
zaman önce ayırıcılar kapatılır. Sonra kesicikapatılarak sisteme enerji
verilir.
Ayırıcı kesinlikle yük altındaacılmamalıdır. Herhangi bir nedenle yük
altında ayırıcı açılırsa, meydanagelecek ark ayırıcıyı tahrip ettiği
için çevresine ve ayırıcıyı açana zararverir. Manevralarda bu hususa
dikkat etmelidir. Bugün sistemimizde çeşitli tipayırıcılar orta ve
yüksek gerilimde kullanılmaktadır.
Gördükleri Görevlere Göre Sınıflandırma
a)Hat ayırıcıları: E.İ.H. çıkışlarındakullanılır.
b)Bara ayırıcısı: Kesici ile bara arasındakullanılır.
c)Toprak ayırıcı: Gerilimden tecrit edilmişdevrelerin toprak
tertibatını sağlar. Ait olduğu kesici ve ayırıcınınaçılmasından sonra
kapanabilir. Mekaniki ve Elektriki kilitleme ile busağlanır.
Kullanıldıkları YereGöre Sınıflandırma
a) Dahiliayırıcılar
b) Hariciayırıcılar
Kumanda Şekillerine Göre Sınıflandırma
a) Istanka ilekumanda edilen ayırıcılar
b) Mekanikikumandalı ayırıcılar
c) Elektrikikumandalı ayırıcılar
d) Havalıkumandalı ayırıcılar
AyırıcıSeçimi
Ayırıcı seçiminde şu hususların dikkatealınması gerekir.
1- İşletmegerilimi
2- Maksimumişletme gerilimi
3- İzalasyongerilimi
4- Nominalakımı
5- Kısa devraakımı
Ayırıcılar ayrıca çalışma şekillerine göresınıflandırılırlar.
Bıçaklı Ayırıcılar
Bıçaklı ayırıcıların hareketli üç kontağıaynı zamanda açılır ve
kapatılır. Bina içinde veya bina dışında kumanda düzeniemniyet mesafesi
dışında açma ve kapama yaptırılır.
Ayırıcıların madeni olan kısımlarıtopraklanır. Bıçaklı ayırıcılarda,
hat ayırıcısı ile toprak bıçağı arasındakilitleme tertibatı vardır.
Ayırıcılar aşağıdaki bölümlerden meydanagelir.
- Şase
- Mesnetizalatörleri
- Bıçakşeklinde hareketli kontaklar
- Sabitkontaklar
- Hareketlikontakları açıp kapatmaya yarayan mekanik düzen
- Kilittertibatı
- Bıçaklıayırıcılar yapı itabariyle üçe ayrılır.
Dahili Bıçaklı Ayırıcılar
Dahili tip ayırıcılar bina içerisindekullanılacakları yerlere göre
duvar veya saç hücreler üzerine monte edilir.Ayrıca mekanik kumanda
kolu hücre dışında yapılır. Hücrelerde enerjili kısımlartel fensle
emniyet altına alınır.
Harici Bıçaklı Ayırıcılar
Hariciayırıcılar açık hava şartlarında çalışacağı göz önüne alınarak
imal edeilir.Kumanda mekanizması, ayakta duran bir insanın rahatça açıp
kapayacağı şekildemonte edilir.
Toprak Bıçağı
Toprak bıçağı bina içinde ve bina dışındakullanılabilir. E.İ.H. nın
girişi ve çıkışlarında kullanılır. Bakım veya onarımiçin hattın
enerjisi kesildiği zaman toprak bıçağı kapatılır.
Hat emniyete alınmış olur. Ayırıcılar özelmesnetler, direk üzerinde veye bina içinde hat çıkışlarına monte edilir.
SigortalıAyırıcı
Sigortalı ayırıcılar bina içinde veya bina dışında 36kVta
kadarkullanılır. Sistemde meydana gelen arızaların diğer müşteriye
yansımaması veteçhizatı koruma amacı ile branşman dağıtım hatları ile
çok küçük enerji çekenmüşteri çıkışlarında kullanılır.
Döner İzolatörlü Ayırıcılar
Dönerizolatörlü ayırıcılar yüksek ve çok yüksek gerilimli trafo
merkezlerindekullanılırlar. Kullanma gerilimleri 60, 154, 220, 380, ve
800kVdur.
Bu ayırıcılar ekseriyetle harici tiptir.Ancak son yıllarda bina içine
tesis edilen yüksek gerilim trafo merkezlerindekullanılmaktadır.
Hareketli kontakları taşıyan ve hareketettiren izolatör mekaniki bir
tertibatla kendi ekseni etrafında ve ayırıcıcinsina göre belli açılar
dahilinde döndürülür.
Ayırıcıların mekaniki düzeni el ileçalıştırılmasının yanında yakından
veya uzaktan kumanda ile elektrik motoru,basınçlı hava ve hidrolik
olarak da çalıştırılabilir.
Ayırıcılar yük altında açılıp kapamamasınarağmen ayırıcıların açılıp
kapamalarda kontaklar arasında arklar meydanagelebilir. Bu arkın
önlenmesi için ark boynuzları ve korona halkalarıkullanılır.
Döner izolatörülü ayırıcılar iki ana gruptatoplanır.
1- Tek dönerizolatörlü ayırıcılar
2- Çift dönerizolatörlü ayırıcılar
Tek Döner İzolatörlü Ayırıcılar
Ayırıcının bir izolatörü kendi eksenietrafında döndürülmesini
sağlayacak şekilde yapılmıştır. Döner izolatörlerindurumuna göre iki
çeşittir.
a) Dönerİzolatörlü Ortada Olan Ayırıcılar
b) Dönerizolatörlü kenardan olan ayırıcılar
Döner İzolatörlü Ortadan OlanAyırıcılar
Döner izolatörlü ortadan olan ayırıcılardaha ziyate 66, 154, 220kVluk trafo merkezlerinde kullanılırlar.
Bu tip ayırıcılarda ortada döner izolatörüzerinde sabit bir erkek
kontak bulunur. Döner izolatör kendi etrafında 90derecelik açı ile
mekenik düzen vasıtası ile döndürülecek kenarda bulunan sabitizolatör
dişi kontaklarına kenetlenerek ayırıcı kapanmış olur.
ÇiftDöner İzolatörlü Ayırıcılar
Çift döner izolatörlü ayırıcılarda ayırıcınınher iki izolatörü 90derece
kendi ekseni etrafında mekaniki bir düzenle dönerekayırıcının
kapanmasını açılmasını sağlar. Bu tip ayırıcılar kış mevsiminin çoksert
geçtiği yerlerde kontakları kaplayan buzun kolay kırılarak açılmasını
temineder.
Ayırıcılarda elle mekaniki kumandaverildiği gibi yakından veya uzaktan
elektriki motor ilede açma ve kapamakumandaları verilebilir. Elektriki
ve mekaniki kilitleme tertibatı daha önceizah edildiği gibidir.
Yatay Kapamalı Ayırıcı
Butip ayırıcıda döner izolatörün üzerinden hareketli kontağı yekpare
olup dönerizolatör kendi ekseni terafında 90derece dönmek sureti ile
ayırıcıya açma vekapama kumandası verilir.
Ayırıcı toprak bıçaklı yapıldığı takdirdetıopraklama bıçağının ana kontak ile mekaniki kilitleme tertibatı vardır.
Bu tip ayırıcılar diğerlerine göre daha çokmalzeme ve işçilik gerektirmektedir.
Bu tip ayırıcı tpprak bıçaklı yapıldığıtakdirde topraklama bıçağının
ana kontakları ile mekaniki kilitleme tertibatınınolması
gerekir.ayırıcı ana kontakları kapalı iken toprak bıçağı
kapatılamaz.Mekaniki kilitleme tertibatına ilaveten birde elektriki
kilit tertibatıbulunur. Kesici kapalı iken ayırıcının açılmamasını
temin eder. Ancak kesiciaçık iken ayırıcı açılabilir veya kapatılabilir.
Dönerİzolatörü Kenarda Olan Ayırıcılar
Bu çeşit ayırıcılar 110kVdan 800kVa kadaryapılmaktadır. Ülkemizde
154kVluk trafo merkezlerinde yeni kullanılmayabaşlanmıştır. 220ve
380kVluk trafo merkezlerindede kullanılmaktadır.
Mafsalsız Düşey Kapamalı Ayırıcı
Dinerizolatörlü kenarda olan ayırıcının hareketli kontağı yekpare olup,
ayırıcıaçıkken yere dik durumdadır. Ayırıcı yakından ve uzaktan kumanda
edilir.
Pantoğraf Ayırıcı
Pantoğraf ayırıcılar hareketli kontağın vebu kontağın çalışma düzenine
göre muhtelif şekilleri vardır. Pantoğrafayırıcılarda ayırıcının açılıp
kapanmasını sağlayan döner izolatörlerkenardadır. Hareket düzeni
yakından elle mekaniki olarak çalıştırıldığı gibihareket düzeni motor
ile yakından ve uzaktan çalıştırılabilir.
Hareketli Kontağı Yatay Çalışan Pantoğraf Ayırıcı
Ayırıcını hareketli kontağı bir mesnetüzerinde ve hareketli mekanizma
mesnedi ve kumanda mekanizması ile karşısındasabit kontağı taşıyan
mesnet izolatöründen ibarettir. Ayırıcıya yakından ellekumanda
verildiği gibi yakından ve uzaktan da elektriki kumanda ile açma
vekapama yapılabilir.
HareketliKontağı Düşey Çalışan Pantoğraf Ayırıcı
Butip ayırıcılarda sabit (dişi) kontak bara iletkenine bağlıdır.
Dolayısı ilesabit kontağı taşıyan mesnet izolatörü ve kaidesi yoktur.
Ayırıcı tek mesnetüzerine monte edilmiştir. Ayırıcı ile kumanda
mekanizması arasında dikeymekaniki düzen mevcuttur. Ayırıcıya yakından
elle kumanda verildiği gibiayırıcıya yakından ve uzaktan elektriki
kumandada verilir. |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
