|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
Yüksek gerilimde kullanılan primer teçhizatın ana kalemlerinden olan
ayırıcılar sistemin gerilimden izole edilmesi için kullanılır.
Ayırıcıların akım kesme özellikleri yoktur. Akım altında açılmazlar ve
kapatılamazlar.
Ayırıcıların kesicilerin akım yolu üzerinde bulunur. Kesiciden önce ve
sonra yer alırlar. Kesicinin bakım ve onarımı gerektiği zaman kesici
açıldıktan sonra ayırıcılar açılır. Sistem tekrar enerjilenmek
istendiği zaman önce ayırıcılar kapatılır. Sonra kesici kapatılarak
sisteme enerji verilir.
Ayırıcı kesinlikle yük altında açılmamalıdır. Herhangi
bir nedenle yük altında ayırıcı açılırsa, meydana gelecek ark ayırıcıyı
tahrip ettiği için çevresine ve ayırıcıyı açana zarar verir.
Manevralarda bu hususa dikkat etmelidir.
GördükleriGörevlere Göre Sınıflandırma
a)Hat ayırıcıları: E.İ.H. çıkışlarındakullanılır.
b)Bara ayırıcısı: Kesici ile bara arasındakullanılır.
c)Toprak ayırıcı: Gerilimden tecrit edilmiş devrelerin toprak
tertibatını sağlar. Ait olduğu kesici ve ayırıcının açılmasından sonra
kapanabilir. Mekaniki ve Elektriki kilitleme ile bu sağlanır.
Kullanıldıkları YereGöre Sınıflandırma
a) Dahili ayırıcılar
b) Harici ayırıcılar
Kumanda Şekillerine Göre Sınıflandırma
a) Istanka ile kumanda edilen ayırıcılar
b) Mekaniki kumandalı ayırıcılar
c) Elektriki kumandalı ayırıcılar
d) Havalı kumandalı ayırıcılar
AyırıcıSeçimi
Ayırıcı seçiminde şu hususların dikkate alınması gerekir.
1- İşletme gerilimi
2- Maksimum işletme gerilimi
3- İzalasyon gerilimi
4- Nominal akımı
5- Kısa devre akımı
Ayırıcılar ayrıca çalışma şekillerine göre sınıflandırılırlar.
Bıçaklı Ayırıcılar
Bıçaklı ayırıcıların hareketli üç kontağıaynı zamanda açılır ve
kapatılır. Bina içinde veya bina dışında kumanda düzeniemniyet mesafesi
dışında açma ve kapama yaptırılır.
Ayırıcıların madeni olan kısımlarıtopraklanır. Bıçaklı ayırıcılarda,
hat ayırıcısı ile toprak bıçağı arasındakilitleme tertibatı vardır.
Ayırıcılar aşağıdaki bölümlerden meydanagelir.
- Şase
- Mesnetizalatörleri
- Bıçakşeklinde hareketli kontaklar
- Sabitkontaklar
- Hareketlikontakları açıp kapatmaya yarayan mekanik düzen
- Kilittertibatı
- Bıçaklıayırıcılar yapı itabariyle üçe ayrılır.
Dahili Bıçaklı Ayırıcılar
Dahili tip ayırıcılar bina içerisinde kullanılacakları yerlere göre
duvar veya saç hücreler üzerine monte edilir.Ayrıca mekanik kumanda
kolu hücre dışında yapılır. Hücrelerde enerjili kısımlar tel fensle
emniyet altına alınır.
Harici Bıçaklı Ayırıcılar
Harici ayırıcılar açık hava şartlarında çalışacağı göz önüne alınarak
imal edeilir.Kumanda mekanizması, ayakta duran bir insanın rahatça açıp
kapayacağı şekildemonte edilir.
Toprak Bıçağı
Toprak bıçağı bina içinde ve bina dışında kullanılabilir. E.İ.H. nın
girişi ve çıkışlarında kullanılır. Bakım veya onarım için hattın
enerjisi kesildiği zaman toprak bıçağı kapatılır.
Hat emniyete alınmış olur. Ayırıcılar özel mesnetler, direk üzerinde veya bina içinde hat çıkışlarına monte edilir.
Sigortalı Ayırıcı
Sigortalı ayırıcılar bina içinde veya bina dışında 36kVta
kadarkullanılır. Sistemde meydana gelen arızaların diğer müşteriye
yansımaması veteçhizatı koruma amacı ile branşman dağıtım hatları ile
çok küçük enerji çekenmüşteri çıkışlarında kullanılır.
Döner İzolatörlü Ayırıcılar
Döner izolatörlü ayırıcılar yüksek ve çok yüksek gerilimli trafo
merkezlerinde kullanılırlar. Kullanma gerilimleri 60, 154, 220, 380, ve
800kVdur.
Bu ayırıcılar ekseriyetle harici tiptir.Ancak son yıllarda bina içine
tesis edilen yüksek gerilim trafo merkezlerinde kullanılmaktadır.
Hareketli kontakları taşıyan ve hareket ettiren izolatör mekaniki bir
tertibatla kendi ekseni etrafında ve ayırıcı cinsine göre belli açılar
dahilinde döndürülür.
Ayırıcıların mekaniki düzeni el ile çalıştırılmasının yanında yakından
veya uzaktan kumanda ile elektrik motoru,basınçlı hava ve hidrolik
olarak da çalıştırılabilir.
Ayırıcılar yük altında açılıp kapanamamasına rağmen ayırıcıların açılıp
kapamalarda kontaklar arasında arklar meydana gelebilir. Bu arkın
önlenmesi için ark boynuzları ve korona halkaları kullanılır.
Döner izolatörlü ayırıcılar iki ana grupta toplanır.
1- Tek döner izolatörlü ayırıcılar
2- Çift döner izolatörlü ayırıcılar
Tek Döner İzolatörlü Ayırıcılar
Ayırıcının bir izolatörü kendi ekseni etrafında döndürülmesini
sağlayacak şekilde yapılmıştır. Döner izolatörlerin durumuna göre iki
çeşittir.
a) Döner İzolatörlü Ortada Olan Ayırıcılar
b) Döner izolatörlü kenardan olan ayırıcılar
27.7.2- Döner İzolatörlü Ortadan Olan Ayırıcılar
Döner izolatörlü ortadan olan ayırıcılardaha ziyate 66, 154, 220kVluk trafo merkezlerinde kullanılırlar.
Bu tip ayırıcılarda ortada döner izolatör üzerinde sabit bir erkek
kontak bulunur. Döner izolatör kendi etrafında 90derecelik açı ile
mekanik düzen vasıtası ile döndürülecek kenarda bulunan sabit izolatör
dişi kontaklarına kenetlenerek ayırıcı kapanmış olur.
Çift Döner İzolatörlü Ayırıcılar
Çift döner izolatörlü ayırıcılarda ayırıcının her iki izolatörü
90derece kendi ekseni etrafında mekaniki bir düzenle dönerek ayırıcının
kapanmasını açılmasını sağlar. Bu tip ayırıcılar kış mevsiminin çoksert
geçtiği yerlerde kontakları kaplayan buzun kolay kırılarak açılmasını
temineder.
Ayırıcılarda elle mekaniki kumanda verildiği gibi yakından veya uzaktan
elektriki motor ilede açma ve kapama kumandaları verilebilir. Elektriki
ve mekaniki kilitleme tertibatı daha önce izah edildiği gibidir.
Yatay Kapamalı Ayırıcı
Butip ayırıcıda döner izolatörün üzerinden hareketli kontağı yekpare
olup dönerizolatör kendi ekseni etrafında 90derece dönmek sureti ile
ayırıcıya açma ve kapama kumandası verilir.
Ayırıcı toprak bıçaklı yapıldığı takdirde tıopraklama bıçağının ana kontak ile mekaniki kilitleme tertibatı vardır.
Bu tip ayırıcılar diğerlerine göre daha çok malzeme ve işçilik gerektirmektedir.
Bu tip ayırıcı toprak bıçaklı yapıldığı takdirde topraklama bıçağının
ana kontakları ile mekaniki kilitleme tertibatının olması
gerekir.ayırıcı ana kontakları kapalı iken toprak bıçağı
kapatılamaz.Mekaniki kilitleme tertibatına ilaveten birde elektriki
kilit tertibatı bulunur. Kesici kapalı iken ayırıcının açılmamasını
temin eder. Ancak kesici açık iken ayırıcı açılabilir veya
kapatılabilir.
Dönerİzolatörü Kenarda Olan Ayırıcılar
Bu çeşit ayırıcılar 110kVdan 800kVa kadaryapılmaktadır. Ülkemizde
154kVluk trafo merkezlerinde yeni kullanılmayabaşlanmıştır. 220ve
380kVluk trafo merkezlerindede kullanılmaktadır.
MafsalsızDüşey Kapamalı Ayırıcı
Dinerizolatörlü kenarda olan ayırıcının hareketli kontağı yekpare olup,
ayırıcıaçıkken yere dik durumdadır. Ayırıcı yakından ve uzaktan kumanda
edilir.
Pantoğraf Ayırıcı
Pantoğraf ayırıcılar hareketli kontağın vebu kontağın çalışma düzenine
göre muhtelif şekilleri vardır. Pantoğrafayırıcılarda ayırıcının açılıp
kapanmasını sağlayan döner izolatörlerkenardadır. Hareket düzeni
yakından elle mekaniki olarak çalıştırıldığı gibihareket düzeni motor
ile yakından ve uzaktan çalıştırılabilir.
Hareketli Kontağı Yatay Çalışan Pantoğraf Ayırıcı
Ayırıcını hareketli kontağı bir mesnetüzerinde ve hareketli mekanizma
mesnedi ve kumanda mekanizması ile karşısındasabit kontağı taşıyan
mesnet izolatöründen ibarettir. Ayırıcıya yakından ellekumanda
verildiği gibi yakından ve uzaktan da elektriki kumanda ile açma
vekapama yapılabilir.
HareketliKontağı Düşey Çalışan Pantoğraf Ayırıcı
Butip ayırıcılarda sabit (dişi) kontak bara iletkenine bağlıdır.
Dolayısı ilesabit kontağı taşıyan mesnet izolatörü ve kaidesi yoktur.
Ayırıcı tek mesnetüzerine monte edilmiştir. Ayırıcı ile kumanda
mekanizması arasında dikeymekaniki düzen mevcuttur. Ayırıcıya yakından
elle kumanda verildiği gibiayırıcıya yakından ve uzaktan elektriki
kumandada verilir. |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
