|
|
Site içi Arama |
|
|
 |
|
 |
|
|
|
Sigorta ,üzerinden aşırı akım geçtiğinde devreyi açan elemandır.
Sigortalar yapıları ve kullanıldıkları yerlere göre çok çeşitlidir.
Kullanım yerlerine göre ise devreden geçecek akımın değerine sigortalar
seçilir. Sigortalar kullanım yerlerine göre ;
1 - Cam Tipi Sigortalar ,
2 - Buşon Tipi Sigortalar ,
3 - Buşon Tipi Otomatik Sigortalar ,
4 - Anahtar Tipi Otomatik Sigortalar ,
5 - Bıçaklı Tip Sigortalar ,
6- Yüksek Gerilim Sigortaları' dır.
1 - Cam Tipi Sigortalar : Bu sigorta tipi genellikle Elektronik
devrelerde devre elemanlarını ,bir kısa devre halinde yüksek akımlara
karşı korur. Yapısında ise iki metal arasında silindirik şekilde bir
cam bulunmaktadır. Bu cam içerisinde ise dayanacağı akım şiddetine göre
bir tel veya metal şerit bulunmaktadır. Sigorta teli üzerinden
dayanabileceğinden fazla bir akım geçtiğinde yanar ve iki metal
arasındaki iletimi keser. Cam tüp içersinde bulunan hava metaller
arasında ark oluşmasını önler. Cam tipi sigortalar cam buşon ve devreye
bağlantısını sağlayacak gövdeden oluşur.
2 - Buşon Tipi Sigortalar : Bu sigorta tipi ise Elektrik tesisatlarının
korunması amacıyla Alçak gerilimli şebekelerde kullanılır. Buşon tipi
sigortaların amacı kullanıcıya gerilim ulaştıran iletkenleri yani
kablo ve telleri korumaktadır. Gerilimi harcayan yükleri ise yüksek
akıma karşı başka elemanlar korumaktadır. Bu elemanları ileride
ayrıntılı olarak göreceğiz.
Buşon tipi sigortalar ; Porselen ile yalıtılmış Buşon ,akım değerine göre seçilmiş Viskontak ,gövde ve kapaktan oluşur.
Buşon maksimum akım değerine göre seçilecek ve yandığı zaman yenisiyle
değiştirilecektir. Buşon üzerine ASLA tel sarılmamalıdır. Porselen
izolatör içinde arkı önlemek için ince
kum tanecikleri kullanılmaktadır.Ayrıca buşonun üst tarafında yanıp
yanmadığının anlaşılması için bir küçük pul bulunmaktadır. Buşon
içindeki telin - metal levhanın yandığını bu pul düştüğünde anlarız.
Viskontak ise seçilen buşona uygun olarak kullanılmalıdır. Zaten
viskontaklar akım şiddetlerine göre göre çeşitli genişlikte
yapılmalıdır. Viskontaklar gövde üzerine vidalanarak
kullanılmaktadır.Bu vidalanma sırasında viskontak anahtarı kullanılarak
tam olarak sıkılmalıdır. Aksi taktirde gereksiz ısınmalara yol
açılabilir. Viskontak yerine ASLA pul ve metal para konulmamalıdır.
Gövde ve kapaklar da yine kullanılacak sigorta buşonuna göre seçilmeli
ve porselen yapıları kırılmalara karşı korunmalıdır. Ayrıca kapakların
üzerindeki cam kısım çıkarılmamalıdır.
3 - Buşon Tipi Otomatik Sigortalar : Bu sigorta tipinde ise buşon
yerine akımın geçişine göre ısınan ve eğrilen bir metalden oluşan kısım
vidalanır. Bu parçanın üzerinde iki adet düğme bulunur. Bir düğme
sigorta attığında tekrar hazır konuma getirmeye ,diğer düğme ise
sigortayı attırmaya ( akım geçişini durdurmaya ) yarar.
4 - Anahtar Tipi Otomatik Sigortalar : Bu tip sigortalarda buşonlu
otomatik sigortalar ile aynı prensipte çalışırlar. Yani sigorta
üzerinden geçen akım sınır değeri aştığında içerideki metal bükülmesini
tamamlayarak sigortayı attırır. Bazı zamanlarda arızayı giderip
sigortayı kaldırmaya çalıştığımızda sigortanın tekrar attığını görürüz.
Bu sigortanın içindeki metalin halen soğuyarak eski konumuna
gelmediğini gösterir. Belirli bir zaman sonra ise artık sigortanın eski
çalışma şekline döndüğü görülür. Sigorta içindeki bi - metal
soğumuştur. Bu sigorta tipinde akım şiddetine göre
büyüklük değişimi pek gözlenmez.
5 - Bıçaklı Tip Sigortalar : Bu tip sigortalar buşonlu ve anahtarlı
otomatik sigortaların kullanılamayacağı büyük akımlarda kullanılırlar.
Bıçaklı tip sigortalar bıçaklı sigorta ve gövdeden oluşur.
Genellikle indirici trafo merkezlerinde kullanılırlar. Ütü şeklinde bir
yalıtkan tutacak ile iki tarafından tutularak gövdeden ayrılır veya
yerine takılır. Bıçak sigortanın çalışma prensibi cam sigorta ve buşon
tipi sigorta ile aynıdır.
6- Yüksek Gerilim Sigortaları : Bu tip sigortalarda kullanılma akımlarına göre üçe ayrılırlar ;
a - Yüksek Dayanımlı Cam Sigortalar : Bu sigortalarda cam tüp içersinde
iletkenden başka Karbon Tetra Klorür maddesi bulunur.Bu madde
sigortanın akımı kesmesi sırasında ark oluşmasını önler.
b - Yağlı Sigortalar : Bu tip sigortalarda ise Transil Yağı bulunur.
Aynı şekilde bu yağda diğer sigortalarda olduğu gibi arkı önler. Yük
Dağılım merkezleri ve Yüksek gerilim iletim hatlarında kullanılır.
c - Borik Asitli Sigortalar : Bu tip sigortalar adından da
anlaşılabileceği gibi borik asit ile arkı önlerler. Bu sigortalar
santral ve yükseltici merkezlerde kullanılır.
Sigortalar bazı devrelerde gecikmeli olarak açılır. Bu devreler için
zaman gecikmeli sigortalar kullanılır. Sigortalar devreyi açma
zamanlarına göre üçe ayrılırlar ;
1 - Çok çabuk devre açan sigortalar ,
2 - Çabuk devre açan sigortalar ,
3 - Gecikmeli devre açan sigortalar' dır.
Gecikmeli devre açan sigortalar özellikle motorların çalıştığı hatlar
üzerinde kullanılmaktadır. Motorlar ilk çalışma anında ( motor
kalkınırken ) normal devrine ulaşmak için bir kaç saniyelik devreden
yaklaşık normal çalışmasının iki katı akım çeker. Bu fazla akım
çekiminde yani motorun her çalışmasında sigorta değiştirmemek için için
gecikmeli devre açan sigortalar kullanılır. |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|
|
+ En Çok Okunanlar |
|
+ Yeni Eklenenler |
|
+ Rastgele |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ana Sayfa
