|
|
Ankara Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi
Biyoloji Bölümü Ekoloji ve Çevre Biyolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof.
Dr. Osman Ketenoğlu, ışık kirliliğinin bitkilerin büyüme ritmini
bozduğunu, böcek ve kuşların da yön bulma duygularını zayıflatarak
''ekosistemleri yok ettiğini'' kaydetti.
Işık kirliliğinin
çevre üzerindeki etkilerini değerlendiren Prof. Dr. Ketenoğlu,
gökyüzüne dik ve gereğinden fazla aydınlatmanın "ışık kirliliği" olarak
adlandırıldığını anlattı. Ketenoğlu, özellikle yol, cadde ve
sokak aydınlatmalarının ışık kirliliğine neden olduğunu belirterek,
park, bahçe, gece aydınlatılan halı sahalar, güvenlik amaçlı
aydınlatmalar, reklam panoları ve evlerin pencerelerinden taşan
ışıkların da kirliliğe etki ettiğini ifade etti. Bazı ülkelerde
ışık kirliliğine karşı önlemlerin alındığını, dünyada ilk kez Yeni
Zelanda'da yönetmelik yayımlandığını, Slovenya'nın kanun yoluyla
kirliliği engelleme yoluna gittiğini kaydeden Ketenoğlu, Yunanistan'da
da 1990'lı yıllarda konuyla ilgili eğitimler verildiğini söyledi. "Göçmen kuşlar telef oluyor" Prof.
Dr. Osman Ketenoğlu, günlük ve mevsimlik sıcaklık ve ışık
değişimlerinin canlıların biyolojik ritmlerini etkilediğini belirterek,
şöyle konuştu: "Aşırı gece aydınlatmaları biyolojiyi yakından
ilgilendiriyor. Bu nedenle de olayın fiziksel özelliklerinden ziyade
biyolojik etkileri ön plana çıkıyor. Işık kirliliği, ekolojik
sistemleri etkiliyor, hayvan göçlerinin, av avcı ilişkilerinin
değişmesine neden oluyor, ekolojik yapıyı bozuyor. Işık kirliliği, bitkilerin büyüme ritmini bozuyor, böcek ve kuşların yön bulma duyguları zayıflatarak ekosistemleri yok ediyor." Osman
Ketenoğlu, kirlilikten etkilenen kelebek ve diğer gece böceklerinin
tozlaşmayı sağlayamadığı için bitkilerin zamanla yok olduğunu ifade
etti. Ketenoğlu, göçmen kuşların geceleri takım yıldızlarıyla
yön belirlediklerini ancak ışık kirliliği yüzünden çok aydınlatılmış
yüksek binaların etrafında dolaşarak telef olduklarını belirtti. Ketenoğlu,bunun
önlenmesi için Kanada ve Toronto da göç dönemlerinde yüksek binaların
ışıklarının kapatılması yönünde çalışmalar yapıldığını söyledi. "Caretta caretta'lar da ışık kirliliğinin tehdidi altında" Prof.
Dr. Ketenoğlu, Akdeniz kıyılarında görülen caretta caretta türü deniz
kaplumbağasının ışık kirliliği yüzünden yok olmak üzere olduğunu
bildirerek, yumurtadan çıktıktan sonra deniz sanarak aşırı
aydınlatılmış sahillere yönelen yavruların öldüklerini belirtti. Gece
kurbağaları ve semenderlerin de (kertenkele türü) ışık kirliliğinden
etkilendiğini ifade den Ketenoğlu, gece canlısı olarak sınıflandırılan
bu türlerin aşırı aydınlatma nedeniyle bulundukları yerden geç
çıktıklarını, bunun da çiftleşmelerini engellediğini bildirdi. Osman
Ketenoğlu, tropikal bölgelerde mercan topluluklarının üzerlerine düşen
ışık yüzünden kendilerine renk veren "alg"leri kabul etmediklerini, bu
durumun mercanların renklerinin solmasına ve ekolojik yapılarının
bozulmasına neden olduğunu kaydetti. Ketenoğlu, ışık
kirliliğinin göllerde "su piresi" gibi canlıların su yüzeyindeki
"alg"leri tüketmesini engellediğini, bunun da "alg"lerin çoğalıp göl
bitkilerinin ölmesine ve su kalitesinin düşmesine yol açtığını söyledi.- |
|
|
Yorum Yazılmamış... |
Sponsor Bağlantılar |
|
|