|
|
- Dağ adamı, hasta eder sağ adamı! (F. Dağdaş, Leyla Baz):
- Dağ başından duman eksik olmaz.
- Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
- Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur.
- Dağ dumansız insan hatasız olmaz.
- Dağa çıkan keçinin dağa çıkan oğlağı olur. “Anaları ne ki, danaları ne olsun.” deyiminin anlamına yakın anlamda düşünülebilir. Komşu ilçe Gölhisar ve civarında “Çama çıkan kişinin,çama çıkan oğlağı olur.” şeklinde kullanılmaktadır.
- Dam alçak, sopa kalkmaz! (Sebati Şener (Emekli öğretmen), Antalya-Akseki’nin Kuyucak kasabasından, 10.08.2004): Bu atasözü; iktidarların icraatlarında her istediğini, gönlünden geçeni rahatlıkla yapamadığını, farklı kesimlerden gelebilecek tepkileri zaman içinde eritmeyi, adım adım yol almayı tercih ettiklerini anlatmak için kullanıldı.
- Dam tıpırtısı, karı bıtırtısı, var ömrümü yok etti!
- Dama dama göl olur, dada dada heç olur (Selahaddin Kusekenani, Şarki Azerbaycan-İRAN, 6.6. 1999):“Damlaya damlaya göl olur, azar azar kullanmakla biter” anlamında.
- Damlaya damlaya göl olur.
- Danışan dağ aşmış, danışmayan yolu şaşmış.
- Darağacı kurulduktan sonra, cellâtın Bağdat’tan gelir. Foyan ortaya çıktıktan, iş işten geçtikten sonra beklenen çabuk gelir. Kaçış olmaz anlamında…
- Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.
- Darlıkta dirlik olmaz.
- Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
- Davul dengi dengine çalar.
- Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
- Dayak bile nasiple yenir(Yüksel Erdoğan, 1967’li, 9.10.2003, Beyşehir-Gölyaka, Or. Müh.)!
- Dediğim dedik, çaldığım düdük.
- Deli kız, akıllı gelin olur (18.5.2007, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! Kız gelin olunca gerçek sorumluluk sahibi olur anlamında…
- Deli deliyi gördüğünde, değneğini saklarmış.
- Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
- Dem de çift, gam da çift gelir (Dodurgalı Ayşe Mak, 20.8.2003): Üst üste gelen iki musibeti açıklamak için kullanılan bir atasözü.
- Deme dostuna, der dostuna. Bir gün olur tuz basarlar postuna.
- Demir nemden insan gamdan çürür.
- Demir tavında dövülür.
- Demir tavında, dilber çağında.
- Deniz sevilir de, densiz sevilmez.
- Deniz yoğurt olmuş da yemeye kaşık bulunmamış.
- Denize düşen yağmurdan korkmazmış.
- Denize düşen yılana sarılır.
- Derdini söylemeyen derman bulamaz (Fatmana Dağdaş):
- Dere her zaman kütük getirmez (M. Baz, 1929 doğumlu, 22.08.02)! Her zaman ticarette kazanç olmayabilir, bu nedenle ileriye dönük tedbir almak gereklidir anlamında.
- Dereyi görmeden paçayı sıvama.
- Dert gezer, derman da gezer (Fatmana Dağdaş):
- Dert saklayanda kalır.
- Dertsiz baş yok, yarasız çam yok (Fatmana Dağdaş): Herkesin bir sorunu, derdi var.
- Dervişin fikri ne ise zikri de odur.
- Devden büyük dert var.
- Deveye boynun eğri, demişler; nerem doğru ki, demiş.
- Deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
- Deve, devenin ötüşünden bilir (M. Baz, Dodurgalı, 26.07.2003):
- Deveyi yardan atlatan, bir tutam ottur.
- Deveye kalkta oyna demişler bir damla bir çardak yıkmış.
- Dibi görünmeyen sudan geçme.
- Dibin ahlat, doruğunu kim aşıladı (Remzi Doğan)? "Soyuna dön!" anlamında (Remzi Doğan, Kalecik-Çaykaya köyü, Orman Müh., 27.02.2006).
- Dikensiz gül olmaz.
- Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
- Dilin durdu başın esen, dilin durmaz başın kesen (Fatmana Dağdaş): “Bana benden olur her ne olursa, başım rahat eder dilim durursa!„ atasözü ile de aynı anlama gelmektedir.
- Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
- Dinsizin hakkından imansız gelir.
- Dinsizin ipi ile Kuyuya inilmez.
- Dişi kuş yapar yuvayı, içini dışını sıvayı sıvayı.
- Doğru söyleyeni Dokuz köyde kovarlar.
- Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
- Domuzdan post gâvurdan dost olmaz.
- Dost acı söyler.
- Dost ayağa, düşman başa bakar (Fatmana Dağdaş): Bu atasözü başka yörelerde "Dost başa, düşman ayağa bakar!" şeklinde kullanılıyor.
- Dost başa düşman ayağa bakar.
- Dost kara günde belli olur.
- Dost kazan dost! Düşman anandan da doğar.
- Dost olmayınca düşman bilinmez (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
- Dost yüzünden, düşman gözünden belli olur.
- Dostlar alışverişte görsün.
- Döner taşım yok öter kuşum yok.
- Dövüşerek pazarlık et, güle güle ayrıl.
- Dut kurusuyla yar sevilmez.
- Dünya duaylan (dua ile), elek sıvaylan (sıva ile) (Fatmana Dağdaş): Dua etmenin önemli olduğu, eleği korumanın onun bakımıyla olduğu misal getirilerek anlatılmaktadır.
- Dünya malı dünyada kalır.
- Dünya Sultan Süleyman'a bile kalmamış.
- Dürüst yolda yürüyemezken, döşemeye at koşturmaya gidersin (F. Dağdaş, Eylül 1983)!
- Düşenin dostu olmaz.
- Düşman ayağa dost basa bakar.
- Düşmanı karıncaysa, sen fil olur.
- Düşmanım yok deme! Anan doğuruverir (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
- Düşmanın karıncaysa da kork.
- Düt demeye dudak gerek.
- Düzlükte kurt ulusa, evde itin bağrı sızlar.
|
|
Ana Sayfa
