|
|
- İbadet gönül şenliğiyle olur (Fatmana Dağdaş, Dodurgalar).Gönül şen olmazsa ibadetten de haz alınmaz.
- İbadet de gizli, kabahat da.
- İğneyi kendine, çuvaldızı ele batır.
- İki analı sütten, iki karılı bitten ölürmüş (F. Dağdaş)! “İki analı sütten, iki karılı bitten ölürmüş„ derler. Herif denemiş tanımıştır zaacına!. Öyledir o işler, öyledir...
- İki aslan bir posta sığmaz.
- İki baş bir kazanda kaynamaz.
- İki cambaz bir ipte oynamaz.
- İki çanak bir yerde tıngırar (F. Dağdaş)! Çokluk olan yerde tartışma, farklı görüş ve anlaşmazlık muhakkak olur anlamındadır.
- İki çıplak bir hamama yakışır
- İki gönül bir olunca (olursa) samanlık seyran olur.
- İnsaf dinin yarısıdır (Selahaddin Kusekenani, Tebrizli Orman Mühendisi, 6.6.1999, Antalya, Cevizli’de naklen alınmıştır): Azeri Türkçesinden bir atasözü.
- İnsan kocar, gönlü kocamaz.
- İnsan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa (anlaşır).
- İnsan sözünden, hayvan yularından tutulur.
- İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur.
- İnsana kar gibi, kara kor gibi dokunur! Kabayelin (bozyelin) zararı ve faydası için kullanılan atasözü. Necati CENGİZ, Orman Müh., 25.12.2005, Uluborlu/Isparta).
- İp inceldiği yerden kopar.
- İp kırıldığı yerden ulanır(eklenir).
- İnsana kar gibi, kara kor gibi dokunur! Kabayelin (bozyelin) zararı ve faydası için kullanılan atasözü. Necati CENGİZ, Orman Müh., 25.12.2005, Uluborlu/Isparta).
- İslam’ın şartı beş, altıncısı haddini bilmek!: Haddini bilmek insan için çok büyük meziyettir anlamında.
- İslam’ın şartı beş, altıncısı haddini bilmek, yedincisi haddini bilmeyeni de haddini bildirmek ! Mehmed Mail Büyükerman, Eskişehir milletvekili, 27.04.2000, Kanal 7 televizyonu, saat 20:00 haberleri.
- İstediğini söyleyen, istemediğini işitir.
- İstemek bir ayıp, vermemek iki ayıp.
- İstemek yüzler karası, istemeden veresi (F. Dağdaş, 8.5.2000):
- İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
- İş gördün sıvış, ekmek gördün giriş! (17.8.2005, Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)
- İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.
- İşine hor bakan, boynuna torba takar.
- İşini kış tut, yaz tutarsa bahtına.
- İşini bilmeyen çavuşlar, döner bokunu avuçlar.
- İşkilli büzük dingilder (Zülfikar KÖKÇÜ, 23.07.2002, Mersin-Davultepe)! “İşkilli yürek büngülder“ ile yaklaşık aynı anlamdadır.
- İşkilli yürek büngülder (Osman Ünlü, 1987, Y. Dodurga, 1962’li)! Endişeli olan korkuludur. Meraklıdır anlamında.
- İşleyen demir ışıldar.
- İt ite, it de kuyruğuna buyurur (Sadık Şimşek, 1962 doğumlu, 11.2.2002): “El elin eşeğini türkü çağırarak ararmış!” atasözü ile benzer anlamda bir atalar sözü.
- İt ile dalaşacağına, yolunu değiştir.
- İt iti ısırmaz.
- İt kağnının gölgesine yatmış, ne koyu gölgem var demiş.
- İt karı bolsar, yatıp ürür (Eski Doğu Türkistan atasözü, Yaşar Süngü’den naklen, 29.08.2007, Yeni Şafak, s. 5). 22 Temmuz 2007 seçimlerinin sonuçları için kullanılabilir... “Kuvvetten düşen it, yatıp ürür” ya da “Yaşlanan it, yatıp ürür. ” şeklinde Türkiye Türkçesine aktarılabilecek bir atalar sözü. Toplum nezdine itibarı kalmayan, sadece ortalığı velveleye verir anlamında.
- İt utansa don giyer.
- İt ürür, kervan yürür (Sadık Albayrak, 19.10.2003, Yeni Şafak, s. 14)! “Yaya kaldın, Tatar ağası!... İt ürür, kervan yürür!”
- İti an çomağı hazırla.
- İti, öldürene sürütürler.
- İtin ısırmayanı, atın osurmayanı olmaz.
- İven (acele eden) kız ere varmaz, varsa da baht bulmaz.
- İyi insan lafının üzerine gelirmiş.
- İyi yemek (Ey yemek), iyi merek (ey merek), Mart’ta gerek (Kay saçmeli, kay meregi, martşi saçiro (Sinem Gökdemir, 1985’li, Borçka-Camili (Macaħeli), 24 Mayıs 2006)! Hem insanlar için, hem de hayvanlar için asıl gıda ihtiyacı, yazdan yapılan hazırlığın tükenme zamanı olan baharın ilk döneminde gereklidir anlamında… Mart ayı, sürprizler ayıdır. Her an, herşey olabilir. Ani kış şartları, Mart ile Nisan sonu arası hala baskın yapabilir. Bu nedenle tedbirli olmak gerekir anlamında…
- İyiliğe karşı iyilik her kişinin işi, kötülüğe karşı iyilik er kişinin işi.
|
|