Arpacık

Arpacık nedir?

Arpacık, kirpik kökündeki enfeksiyon nedeniyle alt ya da üst göz kapağında oluşan, içi irin dolu, sızılı şişliktir. Bazı arpacıklar kendi kendine kuruyup yok olur; çoğu ise bir haftada patlar ve sızısı azalır.

Belirtiler:
• Göz kapağında kırmızı, ağrı uyandıran şişlik

• Şişliğin ortasında içinin irin dolu olduğunu gösteren kabartı gelişmesi

Ne yapmalı?

• Bir parça pamuğu sıcak suyla ıslatıp sıkın, arpacığın üzerine hafifçe bastırın. Sıcak su banyosuyla arpacığın daha çabuk olgunlaşıp patlamasını sağlayabilirsiniz. Günde üç kez, iki üç dakika uygulayın.

• Arpacığın patlamasıyla sızısı da azalır. Kaynatılıp ılıtılmış suya batırdığınız pamukla irini bastırmadan silerek temizleyin.

Doktoru ne zaman aramalıyım?

• Bir hafta geçtiği halde arpacık iyileşmemişse,

• Göz kapağı tümüyle şişmişse,

• Göz çevresindeki derinin tümü kızarmışsa,

• Çocukta ayrıca kirpik kökü iltihabı da varsa en kısa zamanda doktorunuza danışmalısınız.

Ateş

Ateş infeksiyon hastalıkları başta olmak üzere birçok hastalığın en önemli ve en sık görülen belirtilerindendir. Ateş vücut ısısının makattan ölçümle 38.3 C° ve üzerinde olmasıdır. İnsan vücudunun normal ısısı koltuk altı ve ağızdan (36.4 - 36.9 C°)dir. Makattan (rektal) ısı bundan 1 derece fazladır. Bebeğinizin ateşinin yükselmesi durumunda doktora başvurulmalıdır. Ateşe neden olan etken araştırılmalıdır.

Bebeğinizin ateşini ne zaman ölçmelisiniz? Bebeğinize dokunduğunuzda sıcaklık hissediyor musunuz? Onu öptüğünüzde alnı sizin dudaklarınızdan daha mı sıcak? Bebeğiniz normalden farklı şekilde huzursuz ya da sessiz mi? Bebeğinizin uyku ritmi birden değişti mi? Kusuyor mu? İshal mi? Bu sorulardan herhangi biriyle karşılaştığınızda vücut ısısını termometreyle ölçün.

Bebeğinizin vücut ısısı makata sokulan bir termometreyle alınır. Bunun için özel bir rektal dereceye (uç kısmı yuvarlatılmış) gereksinim vardır. Ayrıca termo-metrenin kolayca girebilmesi için, uç kısmı krem veya vazelinle yağlanmalıdır. Termometreyi makattan yaklaşık 1,5 cm kadar sokun ve 2-3 dk. bekletin, sonra çıkartıp okuyun.

ATEŞİN YAN ETKİLERİ
Su ve tuz kaybı (dehitratasyon), huzursuzluk ve basit havale olabilir. Havale, yüksek ateşin en sık rastlanılan yan etkisidir. Merkezi sinir sisteminde kalıcı hasara yol açabilmektedir.

ATEŞ DÜŞÜRME YÖNTEMLERİ
1. Soğuk Uygulama:

a) Ateşi yüksek olan çocuğa ılık ya da serin su ile ıslatılmış bez, havlu, (koltuk altı, karın bölgesi, kasıkla, alnına) konur. 15 dk. devam edilir. Bu uygulama ateş düşürmede etkilidir.
b) Direk soğuk su uygulaması ise ürpermeye yol açtığından vücut ısısının daha fazla yükselmesine neden olmaktadır.
c) Ilık su uygulaması
d) Çocuğun üzerinin açılması
e) Çocuğun giysilerinin çıkarılması
f) Bol sıvı verilmesi gibi yaklaşımlardan sonra ateş düşmediği takdirde ateş düşürücü ilaçlar verilmelidir.

2. Ateş Düşürücü İlaçlar:
Aspirin'in yan etkileri;
a) Dirençli kusma
b) Uyku hali
c) Bilincin giderek kapanması
d) Kan şekerindeki düşme,
e) Karaciğer fonksiyonlarında bozulma olarak tanımlandığı için önerilmemektedir.

Novalgin ise yan etkilerinin çokluğu nedeniyle kullanımı kısıtlanmıştır.

Acetaminophen: Her 4-6 saatte bir verilebilir.
a) Döküntü
b) Bulantı-kusma
c) İshal (diare)
d) Karın ağrısı
e) Zor idrar yapma
f) Toksik dozlarda ciddi karaciğer zedelenmesi gibi çok nadir rastlanan yan etkilere sahiptir. (Paracetamol, Calpol, Tamol, Tylol, Paranox, Vermidon, Minoset, Termalgine, vb.)

Ibuprofen: 6-8 saat ara ile verilebilir.
a) Başağrısı - baş dönmesi
b) Düşük tansiyon (hipotansiyon)
c) Çarpıntı
d) Kaşıntı
e) Döküntü
f) Kulaklarda çınlama hissi
g) Bulantı - kusma
h) Kabızlık - ishal (diare) kullanımda çok nadirde olsa karşılaşılan durumlardır. Pedifen ve ibufen bu gruba dahildir.

Nimesulid: Günde iki kez 12 saat arayla verilebilir.
a) Mide yanması
b) Bulantı - kusma
c) Şişlik (ödem)
d) Oligüri (sık idrar yapma)
e) Melena (dışkıda kan)
gibi yan etkilere sahiptir.

İlaçları kullanmadan muhakkak doktorunuza danışın.
Burada ki ilaçlar yan etkileri belirtilmek için verilmiştir.
 Apandist

Apandisit teşhisiyle hastanelere kaldırılan kişilerin yüzde kırkını değişik yaş gruplarındaki çocuklar oluşturuyor. Apandisit vakalarının ortaya çıktığı en yoğun dönemse yaz aylarına denk geliyor.

Çocuklar sık sık karın ağrısı çekerler. Bu nedenle de sorun pek önemsenmez. Midesini bozduğu ya da ayaklarını üşüttüğü düşünülür. Oysa iki yaşından itibaren karnı ağrıyan her çocuğun apandisit sancısı çektiği düşünülmeli. Apandisit çok yaygın ve de tehlikeli. Ağrılar başladıktan 12-36 saat içinde ameliyat edilmezse, apandist patlayabilir ve karın boşluğuna enfeksiyon yayılır. Peritonit adıyla bilinen bu sorun kişileri ölüme götürebilir. Apandisiti patlayan bir kişinin kanının zehirlenip ölmesi mümkün.

Kalın bağırsağın baş kısmında parmak şeklinde uzamış bir organ olan apandistin bilinen bir işlevi yok. Apandisitin neden oluştuğu da bilinmiyor. Küçük bir yiyecek parçasının apandisitte sıkışıp kalmasının iltihaplanmaya yol açtığı tahmin ediliyor.

Karının aşağı bölgesinde ağrı ve bulantıyla kusma ve ateş yükselmesi en belirgin özellikleridir. 12 saat içinde ağrı, karnın sağ tarafına yerleşir. Apandisitte şişme arttıkça ağrı şiddetlenir, karın kasları gerginleşir.

Eğer karnı ağrıyan çocuk aynı zamanda kabız da olmuşsa, ona kabızlığı giderici ilaçlar kesinlikle verilmemeli.

Oyun çağındaki çocuklarda apandisiti teşhis etmek zordur. Bu yaşlardaki çocuklar,sorunlarını açık açık anlatmakta güçlük çekerler. Karın ağrısından da apandisit sonucunu çıkarmak yadırganabilir. Fakat apandisit teşhisiyle hastanelere kaldırılanların yüzde kırkını değişik yaş gruplarındaki çocuklar oluşturuyor.

Ergenlik çağındaki kızlarda apandisit teşhisi de çok zordur. O yaşlardaki genç kızlarda çeşitli cinsel organ sorunları karın ağrısıyla kendini belli eder. Kusma ve ateş yükselmesi karın ağrılarına eklenmişse, apandisit sorunuyla karşı karşıya olunduğu düşünülmelidir. Apandisit teşhisi konulur konulmaz, hastanın ameliyat edilmesi gerekir. Acil bir ameliyat insanı haklı olarak tasalandırır. Fakat günümüzde apandisit ameliyatlarının tehlikesi yok denecek kadar azdır. Çocuklarda apandisit ameliyatları genellikle açık ameliyat şeklinde gerçekleştiriliyor; 30-60 dakika içinde tamamlanıyor. Ameliyattan sonra çocuğa sıvı beslenme uygulanıyor, daha sonra da katı yiyeceklere geçiliyor. Herhangi bir sorun çıkmadığı takdirde ameliyat olan çocuk iki gün içinde evine dönebiliyor.

Tehlike belirtileri
Apandisit ameliyatı geçiren bir çocukta şu belirtiler ortaya çıkarsa hemen doktora başvurulmalı:

40'ın üzerinde yüksek ateş bir günden fazla sürerse.

Ameliyat yerinde kızarma olursa ve dokunulduğu zaman acı verirse. (Ameliyattan 4-7 gün sonra bu belirti devam ederse, bir enfeksiyon olasılığı düşünülmeli.)

Kusma, Karın bölgesinde sürekli ağrı.
Bademcik

Kronik boğaz kızarıklığı
Burun gerisine akıntı (BGA) sıklıkla kırmızı, irrite olan bir boğaza neden olur. Boğaz kültürlerinden genellikle bir sonuç alınmaz ama bademcikler ve diğer dokular şişerek rahatsızlığa neden olur. BGA tedavi edildiğinde bu da ortadan kalkacaktır.

Bademcik ve geniz eti
Bademcik (Tonsil) ve geniz eti (Adenoid) olarak isimlendirilen dokular lenfoid hücrelerden oluşmuştur. Lenfosit yapımında rolü vardır. Yeni doğanda anneden geçen immün globülinler nedeniyle küçüktürler. 4-5 yaşlarda daha sık olmak üzere enfeksiyonlara bağlı olarak büyürler. İleri yaşlarda küçülme eğilimi gösterirler. Geniz etinin büyük olması burundan solunuma engel oluşturur. Ayrıca kulak ve sinüslerin boşalımı bozarak değişik boyutta problemlere yol açarlar. Bu çocuklarda işitme kayıpları, horlama, ağızdan soluma, gece öksürükleri, burun akıntıları gözlenmektedir. Kronik geniz eti iltihapları veya büyümeleri ortodontik bozukluklar, yüz gelişiminde bozukluklar ve konuşma bozukluğuna yol açabilmektedir. Bademcik ve geniz eti büyümeleri üst solunum yolunu daraltacak boyuta ulaştığında horlama ve apne dediğimiz uykuda nefessiz kalma gibi ciddi sorunlar başlatılır. Bu durumlarda bir KBB uzmanı ile görüşülmesinde yarar vardır. Romatizmal ateş olarak bilinen hastalık A grubu beta hemolitik streptokoklara karşı oluşturulan antikorların yol açtığı bir komplikasyondur. Kalp kapakçıklarında bozukluklara yol açabilmektedir.
Bademcikler ve geniz eti hangi durumlarda alınmalıdır?
Bademcik ve geniz eti ameliyatları KBB kliniklerinde sık uygulanmaktadır. İlaç tedavisinde fayda görülmediğinde cerrahi olarak bunların çıkartılmasına başvurulmaktadır. Bu ameliyata karar vermek için kullanılan iki kriter vardır. Kesin ve göreceli olarak ameliyat endikasyonu belirlenir.

- Kesin ameliyatı gerektiren durumlar:
- Ağır üst solunum yolu darlığı.
- Bademcik etrafında abse (Peritonsiller abse).
- Kötü huylu tümör şüphesi.
- Çene yapısını bozan geniz eti ve bademcik büyümeleri.

Göreceli kriterlerin en başında sık tekrar eden bademcik enfeksiyonları gelmektedir. Bademcik ameliyatlarının %40'ı bu nedenle yapılmaktadır.

- Son bir yılda 7 defa
- Son iki yılda 5'er defa
- Son üç yılda 3'er defa ya da daha sık ateşli bademcik iltihaplanması geçirilmesi.
- Difteri (Kuş palazı) mikrobu taşıyıcıları.
- Kalp kapak bozukluğu olan kişiler.
- Bademcik ve geniz eti iltihaplanmasına bağlı olarak sık orta kulak iltihabı geçirilmesi.

Bu gibi durumlar kronik bademcik iltihaplanması olarak adlandırılır. Çözümünde cerrahi tedavisi önerilir, planlanır.

Bu ameliyatlar hangi yaşta yapılır?
Ameliyata engel oluşturacak herhangi bir ciddi sağlık problemi olmayan erişkinlerde de bademcik ameliyatı uygulanmaktadır. Alt yaş sınırı zorunlu haller dışında 4-5 yaş olarak belirlenmiştir. Üst yaş sınırını belirlemek mümkün değildir. Genel olarak ileri yaşlarda bu hastalığın görülme oranı düşüktür ve çoğu zaman basit çözümler tercih edilmektedir.
Bitlenme

Bitlenme nedir?

Bit,genellikle saçlı deriye yerleşen ve kaşındıran küçük bir parazittir.Küçük, beyaz renkli yumurtaları (sirke) da saç köklerine yapışır. Çok kolay bulaşır. Bu nedenle çocuğunuzda bit varsa bütün aile bit açısından araştırılmalı ve arkadaşlarının anne, babaları uyarılmalıdır.

Belirtiler

- Başta kaşıntı
- Saçlara, köke yakun yerlerde iyice yapışmış küçük beyaz noktacıklar
- Kafa derisinde kırmızı böcek ısrığı izleri

Ne yapmalı?

- Eczaneden bitlere karşı kullanılan bir losyon alın. Bunu çocuğun başına sürüp açıklamasında yazılı süre kadar bekletin. Bu süre genellikle birkaç saattir.
- Çocuğun saçlarını, yıkayıp duruladıktan sonra ölü bit ve sirkeleri ayıklamak için özel bit tarağıyla tarayın. Bitleri bütünüyle temizlemek için bu uygulamayı üç gün arayla, iki üç kez tekrarlamak gerekebilir.
- Çocuğun tarağını, saç fırçasını ve başlıklarını bit losyonuyla yıkayın ya da bunları bir naylon torbaya koyarak on gün bekletin. Bit ve sirkeler ölecektir.
- Çocuğunuz yuvaya ya da okula gidiyorsa ilgililere haber verin. Bitler ve sirkeleri bütünüyle temizlenene dek çocuğu evde tutun.

Kabakulak

Kabakulak tükürük bezlerinin şişmesine neden olan bulaşıcı bir hastalıktır. Özellikle kulak önündeki beze yerleşerek yüze şişkin bir görünüm verir. Belirtiler virüsün bulaşmasından 2-4 hafta sonra ortaya çıkar.

Kabakulak bazı erkek çocuklarda testis iltihabına yol açar, ancak bu ergenlik öncesinde çok ender görülür.

Belirtiler
1. Gün
· Çiğnemede ağrı ya da çocuğun yerini gösteremediği yüz ağrısı
· Yüksek ateş

2. Gün
· Yüzün bir yanında şişme ve duyarlılık
· Ağzını açarken ağrı duyma
· Ateş yükselmesi
· Boğaz ağrısı, yutkunurken acıma
· Ağızda kuruma

3. Gün
· Yüzdeki şişliğin (genelde iki yanda da) artması

4. ve 6. Günler Arası
· Şişliğin yavaş yavaş azalması, diğer belirtilerde iyileşme

13. Gün
· Çocuk artık bulaştırıcı değildir

Ne Yapmalı?
1. Yüzünde ağrıdan yakınıyorsa ya da yüzünde olağandışı bir şişlik görünüyorsa, çocuğun tükürük bezlerine hafifçe dokunun.
2. Çocuğun ateşini ölçün, eğer yüksekse düşürmek için parasetamol şurubu verin.
3. Bol bol soğuk içecekler almasını sağlayın, ancak meyve suyu gibi asit içeren içecekler vermeyin. Ağzını açarken canı yanıyorsa kamış kullanarak içmesi daha kolay olur. Yutkunması ve emmesi zor olacağından çocuğunuzu beslerken anlayışlı davranın.
4. Yutarken boğaz ağrısı duyuyorsa dondurma ya da çorba gibi sıvı ve yarı sıvı yiyecekler verin.
5. Bir termaforu ılık suyla doldurup havluya sararak yastık gibi kullanmasını sağlayın. Bu yüzündeki şişliği azaltacaktır. Çocuk termaforu kullanamayacak kadar küçükse, bunun yerine bir bez parçasını ısıtıp yüzünde bir süre hafifçe tutun.

Tedavi
Kabakulağın ilaçla tedavisi yoktur. Doktorunuz tanıyı doğrulayacak ve çocuğunuz iyileşinceye dek gelişmeleri kontrol edecek, ortaya çıkabilecek yan etkilerin tedavisiyle ilgilenecektir.
Menenjit

Menenjit beyni kaplayan zarın iltihaplanmasıdır. Çok ciddi bir hastalıktır ve hemen tedavi edilmesi gerekir. Beynin kendisinin iltihaplanması da (ensefalit) benzer belirtilerle ortaya çıkar.

Belirtiler
· Ateş
· Halsizlik ve baş dönmesi ya da ani ve çok belirgin tedirginlik ya da huzursuzluk
· Kabakulak ya da kızamık gibi bulaşıcı bir hastalığın ardından genel durumun kötüleşmesi
· Kusma
· İştah kaybı
· Başağrısı ya da bebeklerde bıngıldağın kabarması
· Ensenin öne eğilmesinde zorlanma (ense sertliği)
· Parlak ışığa karşı duyarlılık ya da gözlerin bir noktaya dikilmesi
· Havale
· Deride düz kırmızı ya da morumsu lekeler

Tedavi
Doktor, bazı tahliller için çocuğun hastaneye yatırılmasını isteyebilir. Tedavi bu tahlillerin sonucuna göre belirlenecektir. Çocuğunuz, iyileşinceye dek hastanede kalabilir.

 

Su çiçeği

Su çiçeği kaşıntılı deri döküntüleriyle beliren çok bulaşıcı bir hastalıktır. Çocuk kendini fazla hasta hissetmese de vücudunu saran döküntüler çok kaşıntı verecektir. Belirtiler çocuğun hastalığı kapmasından 2-3 hafta sonra görülür. Suçiçeği virüsü yetişkinlerde zona hastalığı yapar. Bu nedenle su çiçeği geçiren çocuğunuzu, özellikle yaşlılardan uzak tutmanız gerekir.

Belirtiler
1. ve 6. Günler Arası
· Küçük, kırmızı, ortasında su olan lekeler önce göğüste, karında ve sırtta görülür; sonra vücudun diğer yerlerine yayılır.
· Kabartıların içindeki sıvı bulanık, beyaz renk alır
· Ateş hafif yükselir.

5. ve 9. Günler Arası
· Su dolu kabarcıklar patlar, geriye küçük oyuklar kalır.
· Döküntüler kabuk bağlar ve birkaç gün sonra soyulur.

10. Gün
· Çocuğunuz normale döner

11. ya da 12. Gün
· Çocuğunuz artık bulaştırıcı değildir.

Ne Yapmalı?
1. Çocuğunuzun ateşini düzenli aralıklarla ölçüp yükseldiğinde önerilen dozda parasetamol şurubu vererek düşürün. Ateşli olduğu süre içinde bol sıvı içmesini sağlayın.
2. Mikrop kapmaması için çocuğunuzun döküntüleri kaşımasına engel olun. Kaşınıp yolunan döküntüler iyileşirken iz bırakır. Çocuğun tırnaklarını kesip temiz tutun, böylece kaşısa bile mikrop kapma olasılığı azalabilir. Eline torba eldiven de giydirebilirsiniz.
3. Kaşıntıları azaltmak için ılık suda bir avuç yemek sodasını (bikarbonat) karıştırıp eriterek çocuğa banyo yaptırın.
4. Kaşıntıları çok fazla olduğunda bol pamuklu giysilerle daha rahat edecektir.

Tedavi
Doktor, çocuğun kaşıntıları çok fazlaysa bunları giderebilmek için antihistaminli krem ya da ilaç verebilir. Döküntüler mikrop kapmışsa antibiyotikli krem yazar.